Thứ Sáu, 28 tháng 5, 2021

HỌC CÁCH BỎ TRỐNG

Mấy hôm rồi, do lục tài liệu làm sách, mới thấy có một folder lưu các bài viết về mình, bài lâu nhất là từ thời học sinh phổ thông, của một bạn học (chụp lại), gần nhất là của một cô sinh viên.

Đưa lên fb mấy chuyện không phải khoe mẽ gì đâu, giờ khoe cũng chẳng để làm gì.
Vả lại, mình biết, lý do mình cho rằng mình khác biệt và giỏi giang hơn người khác chính là vì đâu đó trong sâu thẳm vẫn có cảm giác mình thua kém người khác.
“Vì tự ti nên lòng tự tôn mới tồn tại trong mỗi con người”- Không nhớ chính xác là ai đã nói câu này, nhưng hay.
Tuy nhiên, những bài biết đó là những kỷ niệm vui. Và nói thật, có chút tự hào, vì mình đã có gì đó để người khác viết, viết tự nhiên, không vì gì cả. Nếu mình sống nhạt thì họ có cố viết cũng không ra.
Có nhiều người không thích đọc những bài đại loại thế, tùy họ thôi. Người luôn nhìn thấy cái không tốt của người khác, tìm cái không tốt để chê là những người bất hạnh nhất! Thật đấy!
*
Nhiều người cho rằng sẽ có hạnh phúc lâu dài sau khi đạt được những cái mình ao ước, không phải vậy đâu.
Sau khi đạt được tất cả, chính là lúc trống trải nhất, là vì không còn gì để ao ước. Bất hạnh bắt đầu sinh ra từ đó.
Vì thế, mình luôn tận hưởng quá trình cố gắng của mình, kể cả một lời nhận xét thiện chí dù là nhỏ nhất.
Mình rất thích lời nhận xét của cô mình, Trần Thùy Mai: “Sau nhiều năm, những gì Thịnh viết, những gì Thịnh làm, đã chứng minh điểm 11 của cô là hoàn toàn chính xác. Vì, phải có điểm vượt khung cho một con người vượt khung”.
Mình cũng thích cách quan sát và lời nhận xét của thầy Hà Văn Thịnh, là mỗi khi nhắc đến thầy cô mình đều nói đủ cả họ và tên. Nói cái gì với thầy cô mình đều đứng lên.
Nhưng cũng thích cách bạn học đại học quan sát: “Khi có đội bóng đá, mọi người ngã ngữa ra rằng hắn bắt gôn rất tài và rất liều mạng”. Và, “Trong lớp, hắn không có đối thủ, ấy vậy mà hắn nhác học đấy!”
Cũng thích mấy đứa sinh viên nữ: “Sao bọn họ không viết thầy bị gạ tình mà viết thầy gạ tình?”
Rồi cũng thích cô đồng nghiệp:” Mấy năm làm việc với Bọ ở Hà Nội, em có cảm giác bọ bị lãnh cảm” (Là cô ấy nói mình không quan tâm đến phụ nữ).
*
Điểm yếu nhất của mình là dễ bị tổn thương. Mọi người hay khuyện, kệ họ. Nhưng mình không kệ được khi có những người nói không đúng về mình. Đó là cái dở.
Điểm yếu thứ hai là chơi với bạn bè rất chung thủy nhưng nếu ai đó làm tổn thương, nhất là tổn thương đến tình cảm vợ chồng mình thì mình cắt cái bụp, không giao du. Cho dù xin lỗi mình cũng không chấp nhận. Trong cuộc đời hình như đã có 2 người.
Lại nữa, mình luôn tìm cách lấp đầy chỗ trống, nhưng không biết rằng, sự hoàn thiện lại nằm trong sự trống trải đó.
Cũng mấy hôm rồi làm tài liệu nên mở ảnh cũ ra coi. Thấy mình từng có chiếc đồng hồ rất đẹp, chiếc kính rất ngầu, chiếc áo rất đỉnh, điện thoại rất xịn… nhưng không biết nó đã ở đâu.
Chắc chắn là đã cho đứa nào đó. Không nhớ cho ai là dở nhưng mà cũng hay, nghĩa là từ trong tâm thức, vô thức, mình đã tạo ra chỗ trống. Nhưng mình đã không đánh giá hết về tầm quan trọng của nó. Không biết không có khoảng trống thì cây không lớn được.
Mình phải học cách bỏ trống.
Nhưng nhất định không bỏ trống bạn bè.
"Đêm nhớ về SG
Thấy bạn bè thèm ngồi bên nhau
Nhắc chuyện người chuyện đời thương đau
Tình chia trong đêm sầu ..."
(Trầm Tử Thiêng)

Chủ Nhật, 23 tháng 5, 2021

 "SỐNG VÀ CỨ THẾ, ĐẾN CÙNG…"

***
Cũng con người đó nhưng trong mắt mỗi người đều có những chân dung khác nhau. Lẽ thường.
Còn tôi thì, như thầy Hà Văn Thịnh, người viết bài này, khuyên, "Hãy sống, sống và cứ thế/ Sống và cứ thế, đến cùng..."
Thầy, một con người thảng hoặc mới xuất hiện trên đời, một kỳ nhân xứ Nghệ, cũng từng "SỐNG VÀ CỨ THẾ, ĐẾN CÙNG…" cho đến cả lúc này, lúc thầy đã đi xa.
***
Tôi biết Nguyễn Thế Thịnh lần đầu tiên khi đến nhà một người bạn mà tôi rất quý trọng: Trần Ngọc Nam, lúc đó ở khu tập thể của trường Đại học tổng hợp Huế. Nam cũng là dân Tổng hợp (Đại học tổng hợp Hà Nội). Nam có đôi mắt sáng rực, sáng đến độ, sau này, nhiều khi tôi tự hỏi mắt hắn và mắt Nguyễn Thế Thịnh, của ai lấp lánh hơn, kẻ nào tinh quái hơn?
Tôi và Nam khoái nhau ở một cái điểm chung thôi: Cả hai học trong nước, chả biết cờ vua là gì, nhưng vì bực cái lối ngạo mạn, hợm hĩnh của mấy lão học từ Nga về nên quyết học chơi cờ vua để, lần lượt đánh bại “chúng nó”, từng tên một.
Đang ngồi nhấm nháp ly rượu thì nghe thấy tiếng cười nói. Rồi mấy sinh viên xuất hiện. Nam nói với tôi: “Phương, con em mình và bạn trai nó”. Tôi nhìn ra và, hắn cũng nhìn tôi chằm chằm nhưng chỉ một thoáng thôi.
Hình như tôi đã hơi giật mình (hay rùng mình?) trước cái nhìn nỏ giống sinh viên, vì ít có sinh viên nào dám nhìn thầy theo kiểu đó. Tôi có cảm giác mình đang bị lột trần trước mắt hắn; nhưng, tất nhiên, tôi lấy lại ngay tính tự tin (vì có một cô gái đã từng khen tôi đẹp hơn khi… không mặc áo!).
Nhưng, có lẽ ánh mắt làm tôi ngạc nhiên hơn là của Phương– bạn học, và, bây giờ vẫn đang là vợ hắn. Cái cách nhìn của Phương đối với Thế Thịnh, tôi “đọc” thấy cả một rừng… đắm đuối.
Cái ánh mắt đó của Thế Thịnh và, Phương, ám ảnh tôi cho đến tận bây giờ. Sự tinh quái, sắc sảo, chế ngự, lấn lướt… vẫn giống như thuở nào. Chỉ có một điều khác với tôi nghĩ, hắn – Nguyễn Thế Thịnh, là kẻ giống sinh viên nhất trong cách đối xử với cô, thầy, bất kể lúc nào; tức là tính cả lúc này, sau hơn 30 năm đã trôi qua…
*
Cái lần “gặp” mơ mơ, tỉnh tỉnh ấy, theo cách nói của dân Nghệ quê tôi là chỉ nhìn mà chưa chộ.
Phải 15 năm sau, vì có việc phải hỏi báo Thanh Niên (nơi tôi đã đăng khoảng vài chục bài viết), tôi vào Đà Nẵng, tìm đến Văn phòng đại diện miền Trung đóng ở đường Bạch Đằng. Cô nhân viên văn phòng hỏi có hẹn trước không. Tôi trả lời là không, chỉ cần nhắn tên Hà Văn Thịnh là có thể có “hồi âm”.
Ít phút sau, Nguyễn Thế Thịnh xuống đón, mời tôi lên và gọi tôi là… thầy!
Tôi hơi bị choáng vì chẳng hề dạy hắn tiết học nào, tuổi thì gần bằng nhau (vì hắn làm sinh viên sau khi ở quân ngũ 8 năm).
“Choáng” hơn nữa là tôi phát hiện ra rằng Nguyễn Thế Thịnh có cách xưng hô khi nói chuyện “lạ” lắm. Những cựu sinh viên khác khi nói với ai đó về thầy, cô; thường chỉ nói là thầy Xớn, thầy Dũng, cô Lộc…; riêng với Nguyễn Thế Thịnh thì lúc nào cũng là thầy Nguyễn Xớn, thầy Nguyễn Hồng Dũng, cô Nguyễn Thị Mỹ Lộc…
Cách gọi đó mênh mông nhiều nghĩa lắm: Nó vừa toát lên cái mức cao của sự quý trọng, lại vừa ẩn chứa sự hiểu biết, thân tình như thể mặc định với người nghe rằng, đối với thầy, cô ấy, tôi hiểu rõ mà… Có lẽ, đó là cách gọi – chỉ định, riêng của Nguyễn Thế Thịnh làm cho người nghe dường như “nghe” được thanh âm hơi thở của mình…
Thế là, hai “thầy trò” mở một chai rượu, nói như ai cũng biết rõ chân trời, góc bể. Vui lên, tôi hỏi, có nghe mọi người đọc hai câu “Thứ nhất là động Phong Nha/ Thứ nhì Thế Thịnh, thứ ba Thế Tường”?
Thế Thịnh cười: Hình như thầy nhầm đó thầy, em lại nghe họ đọc: “Thứ nhì là động Phong Nha, thứ nhất Thế Thịnh, thứ ba Thế Tường”.
Tôi shock thật sự vì ngạo như tôi cũng thua. Tôi thường nói với sinh viên rằng, các em hãy tin là tôi thuộc lòng mọi sự kiện, năm tháng quan trọng của lịch sử thế giới, lịch sử VN; tôi có thể vẽ trầm bản đồ bất kỳ nước nào với 20 địa danh chính xác mỗi nước; thậm chí, có người bảo tôi là tự điển biết đi…Tất nhiên, đó là những lời chém gió có không ít ảo ảnh của sự ngông cuồng; nhưng, thú thật, “thứ nhì là động Phong Nha” thì quả là đỉnh cao của của trí tưởng tượng về mọi sự thậm ngôn trong cõi chơi này.
Sau, tôi tìm hiểu mới biết là Dân Bọ truyền tụng câu ca trên để ca ngợi hai nhà báo nổi tiếng của Quảng Bình mà họ đặt lòng tin, thời ấy.
Chia tay, Thế Thịnh tặng tôi một chai rượu ngoại. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi được một cựu sinh viên không do mình dạy (và sinh viên đó có đi dạy) tặng rượu ngon!
Sau này, mỗi lần có dịp, khi tôi hỏi ai đó về Thế Thịnh đều có cái chung trong nhận xét: Một người rất khôn và ngoan, đối xử với thầy cô, anh em, bạn bè có trước, có sau, thông minh, hóm hỉnh ít ai bì…
Những ai đã tiếp xúc với giới nhà văn, nhà báo đều hiểu mang máng cách dùng từ lấp lửng của “người ta”: khôn, khôn ngoan, khôn và ngoan, thông minh, rất khôn, rất được về tư duy…; tóm lại là có cả một rừng ngôn từ chập choạng, hiểu cho đúng, cho đủ cũng gần khó bằng việc đo, đếm lòng dạ con người.
Dĩ nhiên, để khỏi lạc lối, lẫn lầm trong cái mê cung đa nghĩa của ngôn từ, tôi nghĩ, chỉ cần mình tự nghĩ, hiểu đúng là đủ.
Một lần, trong một cuộc nhậu, tình cờ tôi nói với cả bàn (gần chục người) rằng thầy Dũng sắp bảo vệ luận án tiến sĩ, rất đáng nâng ly chúc mừng. Vậy là sau khi ly chén va vào nhau lập bập, bia ngung nghiêng như thuyền gặp sóng lớn, tôi nghe thấy tiếng loạt soạt dưới gầm bàn rồi, thấy Thế Thịnh cầm lên chiếc phong bì, cầm bằng hai tay, đứng lên, đưa và nói với Nguyễn Hồng Dũng: “Thầy, em có chút gọi là, coi như em cùng góp gió để mai mốt thầy mời các cô, thầy một bữa liên hoan mừng thành công”.
Lần này thì tôi hơi bị hoa mắt chút chút vì không nghĩ cựu sinh viên ra trường ba chục năm rồi mà vẫn chân tình và lễ phép đến thế. (Nguyễn Hồng Dũng về công tác tại Đại học tổng hợp Huế muộn hơn tôi nhiều. Tôi chắc Nguyễn Hồng Dũng ít tuổi hơn Nguyễn Thế Thịnh, nhưng không chắc Dũng có dạy Thịnh tiết nào không?)
*
Đôi khi, tôi suy nghĩ vẩn vơ rằng có lẽ cái chữ thế trong Thế Thịnh cũng đa dạng và tiềm tàng nhiều năng lực như là… hắn?
Nó là sự trả lời dứt khoát của Ngô Thì Nhậm với mọi Đặng Trần Thường trong cuộc đời này, gặp thời thế, thế thời phải thế. Nó là ngầm định rằng chẳng ai đủ khả năng sáng hơn, lấp lánh hơn và hấp dẫn hơn hắn, có thể thế vị thế của hắn trong một cuộc vui, cho đến tận giây phút… đã tàn. Sự nhẹ nhõm và đồng cảm đem đến cho tất cả mọi người là điều chẳng dễ bao giờ. Nó như là một sự khẳng định phải thế, như thế khi rất nhiều người đọc những dòng viết, trang viết của hắn; tâm đắc, cảm phục, thích thú bởi những bất ngờ, những sáng tạo nhẹ nhàng, những châm chích mềm như nước chảy mà có thể làm mẻ mòn cả đá, làm lở, bồi cả một bờ sông; tỉ như đến thành phố Tam Kỳ, mới ngộ được tứ kỳ!
*
Tôi không dạy Nguyễn Thế Thịnh, không gặp Nguyễn Thế Thịnh nhiều, không thân với Nguyễn Thế Thịnh như vài người khác… nhưng sao tôi lại phải mất công ngồi “luận” về hắn? Có lẽ chỉ vì, tôi có cảm giác, hắn biết tôi!
Và, nó, cái chữ thế ấy - rất nhiều lần, tôi nghĩ giống với câu thơ của Raxun Gamzatov: Hãy sống, sống và cứ thế/ Sống và cứ thế, đến cùng…
***
Huế, tháng 10.2015
HÀ VĂN THỊNH

Thứ Năm, 8 tháng 8, 2019

THỨC TỈNH

Hôm qua đọc thấy mấy cái tin buồn: Một cháu bé bị bỏ quên đến chết trên xe đưa đón của trường Quốc tế; một cháu bé khác bị người tu hành lạm dụng và bạo hành dã man khi tham gia một khóa tu; một cô giáo đội đơn quỳ trước sân cơ quan công quyền…
Mấy việc trên sẽ không xẩy ra khi đất nước có một nền giáo dục đủ tốt, có thể chỉ cần tốt bằng một phần mười so với những gì khoa trương trong các khẩu hiệu: Trường chuẩn Quốc gia, Tất cả vì học sinh thân yêu, Dạy tốt học tốt, Tiên học lễ hậu học văn, Hiền tài là nguyên khí Quốc gia…vân vân.
Khi một Quốc gia mà giáo dục phổ thông và chăm sóc y tế là mảnh đất màu mỡ cho người đua nhau ta kinh doanh kiếm tiền thì khó có thể gọi là ưu việt.
Nhưng chúng ta không trách người kinh doanh. Là vì do Nhà nước làm không tốt nên họ mới làm. Chỉ trách người làm không có lương tâm.
Một trường Quốc tế mà không biết học sinh vì sao không có mặt ở lớp và nại lý do “vì cô giáo phụ trách việc đó nghỉ” rồi để học sinh chết trên xe thì quái đản, quái thai, quái vật thật.
Hồi mới nghe mấy bác sĩ bỏ bệnh viện công ra bệnh viện tư làm việc, thấy hay, vài tháng sau lại nghe họ tháo chạy khỏi bệnh viện tư vì lý do bị giao chỉ tiêu người bệnh. Để đủ chỉ tiêu thì được tập huấn… nuôi bệnh. Nuôi bệnh là sao? Là chữa đừng khỏi, chữa sao để bệnh nhân quay lại. Thật là lũ quái vật chứ đâu phải con người?
Quốc gia này phải thức tỉnh ra. Đừng mê muội vì những điều không có nhưng tự mình dựng lên, nói dối thành quen, như thật, tưởng thật.
Một Quốc gia mà đến chốn tu thiền cũng không yên. Có vẻ như bọn phản động Việt Tân có mặt khắp nơi. Thật bất an.
*
Và chúng ta cũng nên thức tỉnh.
Tôi không ám chỉ trường hợp gia đình cháu học sinh trường Phổ thông liên cấp quốc tế Gateway nói trên mà thấy trong thực tế có nhiều chuyện chưa thật phải.
Một ông bố bà mẹ học ở trường làng, vào đại học, đi làm việc, trằn lưng ra để đóng học phí cho con học trường quốc tế mỗi tháng hơn cả lương hai vợ chồng cộng lại. Thấy khát vọng và kỳ vọng của con người thật là to lớn. Bái phục!
Nhưng mà, theo thiển nghĩ của tôi, học gì thì học, học đâu thì học, chúng ta chỉ thành công, nền giáo dục chỉ thành công, con cái chỉ thành công khi mẹ về già con biết cõng mẹ đi chơi.
Thế giới rồi sẽ không còn quá cần người làm ra tiền mà cần nhiều người sửa lỗi cho những hệ lụy từ tiền. Họ không cần thiên tài mới sửa được lỗi, mà cần làm người bình thường, sống tốt. Mọi người đều sống tốt thì mới sửa được quá nhiều lỗi do tiền nhân gây ra.
Thiên hạ đang ngày một thiếu đi người bình thường.

Thứ Năm, 4 tháng 4, 2019

TRÊN ĐỜI NÀY, CÁI GÌ THẬT NHẤT?

Nhiều tỷ phú, đấu giá bức tranh vài triệu đến vài chục triệu đô.
Bức tranh được treo nơi trang trọng nhất, bao nhiêu người có số má cũng chỉ được đứng từ xa ngắm, ngưỡng mộ nức nở.
Đó là bức tranh được thuê chép lại, bản chính đã được bỏ trong két sắt khóa 7 lớp.
*
Thằng em làm sếp, đeo cái đồng hồ Rolex, cầm điện thoại Vertu.
Một hôm ngồi nhậu, nó nghiêng tai nói nhỏ: Em mua cái đồng hồ 700 ngàn, khuyến mại thêm cái Vertu đó anh. Em dùng thì chúng nó tin chắc đồ thật chứ anh dùng nó lật mặt Tàu ra, ôi lắm.
*
Đi nhậu với mấy đứa bạn. Uống hết chai rượu thứ nhất, gọi chai thứ hai.
Một thằng sành điệu nhăn mặt: Rượu dỗm!
Mấy thằng cầm ly nhấp cái: Đúng, dỗm!
Bà chủ nhà hàng lên nạnh: Rượu vợ bí thư gửi bán mà mấy ông kêu dỗm. Mấy ông dỗm thì có!

THÂN PHẬN CON NGƯỜI

Mình không thích những người chế nhạo hình ảnh cô Lê Hoàng Diệp Thảo khóc khi rời tòa.

Vợ chồng sống với nhau ngần ấy năm, có với nhau chừng ấy mặt con, lâu nay dù cho ly thân nhưng danh nghĩa vẫn là vợ chồng, nay chính thức không còn nữa. Đó là một cung bậc tình cảm rất khác. Có thể ví như người sống thực vật, nay rút ống thở vậy.
Nên lắng lại một tý đi.
Không phải lúc nào, ở đâu cũng vì tiền.
Một người đàn ông ly dị vợ lúc 48 tuổi rất khác người đàn bà 4 con ly dị chồng lúc 46 tuổi.
Cá nhân mình thấy, bức ảnh gợi rất nhiều cảm xúc về thân phận con người.
(Ảnh của BÁO THANH NIÊN)

NHẦM CHỖ

Mọi thứ sẽ ổn nếu như ông Vũ Minh Hiếu (tức Thích Trúc Thái Minh) điều hành Trung Nguyên và Đặng Lê Nguyên Vũ trụ trì chùa Ba Vàng.
(Nó không ổn vì một ông tu thì thích làm kinh tế, một ông làm kinh tế thì thích tu).
Cái này bên tổ chức gọi là bố trí cán bộ đúng năng lực.
Hầu hết mọi cái sai đều bắt nguồn từ nhầm chỗ. Kể cả BOT và lấy vợ, lấy chồng.


HÃY GIỮ LẤY CON MÌNH, NẾU KHÔNG, SẼ MẤT HẾT!


Tháng trước, ở Quảng Bình: Bạn học với nhau, đi hát hò, bạn có chút men, chở bạn về thì hiếp dâm ban.
Thế là đã quá thú vật rồi, nhưng chưa hết, còn quay clip lại, post lên mạng để…khoe.
Tháng này ở Quảng Trị: Cùng bạn học với nhau, đi sinh nhật, về rồi thì hiếp dâm bạn, mà hiếp dâm tập thể.
Một nhóm bạn trai, hiếp dâm bạn gái cùng học, hãy tưởng tượng mà xem nó kinh khủng như thế nào?
Các vụ học sinh đánh nhau, rất nhiều vụ kèm màn lột đồ. Điều đáng nói là nhiều bạn học không hề can ngăn, thản nhiên quay clip để post chơi.
Nói vô cảm e không đúng, mà con người, những người trẻ đó, đã mất hết cả tính người.
*

Quy hết lỗi về ngành Giáo dục không sai nhưng không đúng hoàn toàn. Hãy xem lại cách giáo dục của cả hệ thống.
Đối với đoàn thể:
Biết bao cuộc trống giong cờ mở, “học tập và làm theo…”, biết bao cuộc trống giong cờ mở hành trình về nguồn này nọ, giáo dục đạo đức. lý tưởng, ra quân dẹp tệ nạn này kia… Hàng ngày ở trường thì đội cờ đỏ cờ đen búa xua oách lắm.
Nhân cách, đạo đức gì mà một học sinh bị bạn bạo hành không dám mở miệng, bạn biết, cô giáo chủ nhiệm biết cũng không có biện pháo ngăn chặn… Khi vụ việc phơi bày trên mạng thì tìm cách giấu giếm chỉ vì sợ ảnh hưởng thành tích.
Tinh thần và lý tưởng ở đâu?
Ở khu dân cư: Bảo đảm nhà của 5 đứa trẻ bạo hành bạn, nhà của mấy đứa hiếp dâm bạn… chắc chắn là gia đình văn hóa liên tục nhiều năm.
***Đối với gia đình: Hẳn luôn nghĩ con mình là giỏi. Không giỏi cũng chạy chọt cho được giỏi. Sẵn sàng bỏ phong bì chạy trường, mua điểm, lên bậc đạo đức... nhưng không sẵn sàng để lắng nghe và hiểu con mình.
Con mình không lo giữ lấy thì đến lúc có tiền "mua nó quay trở lại" cũng không được đâu. ****
Trong một hệ thống hình thức và dối trá đó hẳn sẽ sinh ra những con người đó mà thôi.
*
Bây giờ, các ngành, đơn vị đều có lực lượng thành đấu tranh trên mạng. Những người tham gia đều là những người trẻ, rất trẻ.
Tôi không phê phán về việc thành lập lực lượng này mà còn ủng hộ, nếu những người tham gia là những người hiểu biết, có học vấn và tư cách, tranh luận có lý lẽ và văn hóa tranh luận để thuyết phục người khác.
Tôi chỉ không thích sự kém hiểu biết của họ. Cứ có chuyện gì không tốt về đơn vị mình thì họ xúm vào chửi bới. Vốn từ rất hạn hẹp và chửi bới rất vô học. Hung hăng lấy thịt đè người như hồng vệ binh của Tàu. Một thế hệ trẻ kế cận của ngành đó đấy nhé.
Khi người trẻ a dua chạy theo mấy "thần tượng" tào lao, có ai trong lực lượng này mở mồm không? Không! Vì họ cũng đang... "thần tượng". Nếu không thần tượng thì cũng không đủ lý lẽ để nói. Và dù có lực lượng cả chục nghìn người thì đám giang hồ sống ảo quậy phá vẫn chiếm thế thượng phong trên mặt trận mạng meo.
Người lớn đã làm hư bọn trẻ.
Đến đây thì… hết nói.
*
CÁC BẠN, HÃY TÌM CÁCH GIỮ LẤY CON MÌNH!