BA VÀ CON GÁI

Tôi theo dõi kỹ và đọc hết tất cả các bài viết trên Tạp chí Gia đình Việt Nam về cuộc thi viết với chủ đề "Cha và con gái". BTC đã nghĩ ra một chủ đề rất hay. Nếu đó là một chuyên mục thì có thể viết vô thời hạn với vô vàn câu chuyện chạm đến trái tim. Và, điều quan trọng, là nó mang lại cho người đọc năng lượng tích cực.

Không chỉ "Cha và con gái", cha và con trai, mẹ và con trai, chị em gái, anh em trai, bạn bè, đồng nghiệp, thầy và trò... đều rất hay. Bất kỳ ai cũng có nhiều kỷ niệm, kể ra lay động lòng người.

Với tư cách bạn đọc, tôi thấy, đây là "đề tài rực rỡ" làm cho cuộc sống rực rỡ chứ không phải là ba cái trò nhảm nhí hiện hành.

*

Mấy hôm rồi, nhiều bạn bè fb của tôi đọc và nhận ra nhà tôi sắp có niềm vui khi gia đình có thêm thành viên mới.

Con gái tôi là người hướng nội và tinh tế, như mẹ nó. Con bé (và anh nó) không thích ba đưa ảnh hay chuyện gia đình lên fb. Nhưng ba mẹ nào cũng thế, thích nói về con. Đôi khi không kiềm chế được.

Con trai thì vẫn là con trai, con gái thì vẫn là con gái, nhưng khi chúng nó sắp có gia đình riêng thì cảm giác rất khó tả. Con gái thì đặc biệt hơn. Vì thế, thời gian gần đây, ba nó đã nhiều đêm thao thức. Nghĩ nhiều và ước, giá chi có mẹ nó bên cạnh thì bất kỳ nghĩ gì cũng vững vàng hơn.

Đàn ông, thực ra rất yếu đuối.

Vài hôm trước, cậu em bác sĩ trước đây điều trị cho P nhà mình, trong câu chuyện, vô tình kể, từ khi mẹ đi xa, con bé đã lập một cái quỹ nhỏ giúp người bệnh ở chính nơi mẹ từng điều trị, quỹ nhỏ thôi, chỉ mình nó, gửi vào đó thường xuyên.

Ba là người hay làm thiện nguyện, làm ra bao nhiêu tiền cũng làm thiện nguyện, bạn bè ba cũng cùng chung tay vào đó. Nhưng con gái không cho ba biết, chỉ âm thầm một mình.

Nghe xong, đánh rơi cả cái điện thoại,

Nó đúng là con gái mẹ nó mà.

HAI NGƯỜI TÔI GẶP

Những ngày làm thiện nguyện, giúp đỡ bà con về quê tránh dịch, tôi gặp được hai người.

MỘT CHÀNG TRAI.

Đó là Trần Hoàng Vương, nick Vương Trần, được nhiều người biết đến trên mạng thông qua làm thiện nguyện. Tôi biết Vương cũng thế.

Sau đó tôi chơi với nó, cũng hay nhắc về nó, dường như nó cũng thế, nên hai anh em đi đâu cũng đi với nhau. Tôi biết Vương sau rất nhiều người, đặc biệt là bạn bè “tầng tầng lớp lớp” của nó, nên không thể nói là người thân nhất. Nhưng không ngày nào không liên lạc với nhau.

Tôi quý Vương ở “khí chất đàn ông”. Đối với nó, hầu như không có việc gì là khó. “Bỏ tay mặt, bắt tay trái”, nó làm bao việc, đến tôi ham việc cũng hoa cả mắt. Nhưng đó chỉ là một nét khí chất. Nét chính có thể tóm gọn trong một câu dễ hiểu: “Ngay cả khi trong thẻ không có tiền, bạn hỏi mượn nó cũng đi mượn người khác cho bạn mượn”.

Hồi làm thiện nguyện, tôi có bao nhiêu chuyển dần cho nó, đến lúc cuối, người ta ngưng hết rồi nó vẫn làm. Có lần nó điện: “Anh còn tiền cho em 15 triệu”. Hỏi chi? Bảo thuê xe cho mấy người về chứ họ tã hết rồi.

Lúc đó tôi chụp ảnh màn hình gửi nó, nhắn một cách bực bội: “Tao còn 3.456.000 đây, mi lấy 3 triệu đi để tao nhịn!”

Vậy rồi nó cũng xử lý đâu vào đó.

Một lần khác sau khi nghe đt xong nó quay sang: “Em biết anh mới có tiền, bắn sang cho em ít”. Hỏi nhiêu? “XYZ…thằng bạn mới hỏi mượn”. Tôi vừa chuyển tiền vừa cằn nhằn: “Mày mà con gái năm có bầu 12 lần”.

Nó không nhiều tiền bằng một số người chơi với nó, nhưng tôi thấy, nó mới là đứa nhiều tiền nhất. Làm nhiều, làm đến nơi đến chốn và sống rổn rảng. “Ai gọi đó, có Vương đây!”.

Nhiều lúc cũng khuyên nó thu gọn lại để còn chơi, nó cười khì khì. Sang lại cái nhà hàng thấy đã nhẹ nhàng, đang mừng thì nó lai lập tức chuyển sang NIÊU ĐỎ Restaurant (7- Phan Bội Châu) trong lúc ngày nào cũng “chốt, chốt”, ấy là chưa nói chuyện các lĩnh vực dịch vụ khác và thang máy.

Tôi có cảm giác nó là một người đàn ông quật cường, đón nhận tất cả những gì số phận ban tặng và giữ vững đức tin của mình. Ở nó toát ra một năng lượng sáng chói.

Mọi người nhìn nó thế nào không biết, tôi thấy nó thế.

Đôi khi tôi mắng: “Mày không có người vợ như con em Kiều Oanh của tao, mày chả làm cứt gì được, đừng ồn! Thực ta đời nó cũng may!

*

MỘT CÔ GÁI

Cũng quen trên mạng vì công việc thiện nguyện, sau đó cùng bạn cô ấy kết hợp làm thêm một vài việc thiện nguyện khác, nhờ thế mới gặp ngoài đời.

Cô ấy không rổn rảng như ku Vương nhưng nói một là một, hai là hai, bằng một ngữ điệu truyền cảm nhưng chắc chắn.

Cô ấy có công việc tốt, thu nhập tốt, lại còn sang trọng. nhưng rồi xin nghỉ lúc chưa tới bốn mươi.

Quen rồi mới nghe cô ấy kể chuyện gói ghém lại cuộc sống, tính toán cho con cái học hành tốt và bản thân có cuộc sống chất lượng nhất có thể.

Cô ấy không nhiều tiền nếu không nói là ít tiền (vì có lần nghe lỏm được cô ấy nói với bạn thân), nhưng có một cuộc sống cực kỳ tự do, đi rất nhiều nơi, chiêm ngưỡng nhiều điều thú vị…

Cô ấy làm tôi ngộ ra một điều: Không cần nhiều tiền mà cần biết tính toán, “gói ghém” lại để làm cái mình thích, phục vụ nhu cầu của mình chứ không làm cái mọi người đua.

Với tôi, cô ấy là người giàu có nhất.

*

Hai người tôi gặp ở trên về khía cạnh nào đó là thầy tôi, vì học được ở họ rất nhiều.

KỂ CHUYỆN SẾP

Không tính thời bộ đội, khi ra dân sự thì sếp đầu tiên là chú Phạm Xuân Thích. Chú Thích làm Tổng biên tập Báo Dân, sau đổi là Bình Trị Thiên.

Vào làm việc đâu như một năm, một hôm chú đạp xe đến cơ quan thì thấy ba mình, ổng mới vô thăm, mình ở cái phòng tập thể 8 mét vuông trong khuôn viên của báo, chung với thằng Úy kế toán.

Chú dựng xe chạy đến, chào rồi nói, thằng này là con anh mà răng nó không nói với tui trời, tui biết mô.
Té ra chú là lính cũ của ba mình.

Đó là một ông già nghiêm khắc và bản lĩnh. Nhớ lần chú cự cả Bí thư Tỉnh ủy và Trưởng ban Tuyên giáo vì ông tuyên giáo viết một bài, nói quan điểm của Tỉnh ủy, bảo đăng nhưng chú nói quan điểm như thế không đúng nên chú không đăng.

Ngày đầu tiên nghỉ hưu, chú chở cái điện thoại bàn và một cuộn dây quấn tròn, điện thoại cơ quan lắp ở nhà riêng cho chú, trả lại. Chú dặn, hết tháng thì cắt hết các loại báo đặt cho tui. Hồi đó đâu như chỉ hai tờ Nhân dân và QĐND thì phải.

Về hưu, chú thuê thầy ở Học viện Âm nhạc dạy piano (chú đánh mandolin rất thiện nghệ). Chú nói học cái gì thì phải đến nơi đến chốn.
Rất phục chú.
*
Sếp thứ hai là anh Đỗ Quý Doãn.
Anh Doãn hơn mình một tuổi nhưng khai gian, tăng tuổi để đi bộ đội nên về hưu sớm. :P Anh học báo chí ở Lomonosov về. Làm sếp khá sớm, là tổng biên tập trẻ nhất hệ thống báo Đảng lúc bấy giờ.

Mình biết anh là người không hoàn toàn ưa mình vì cá tính, còn công việc chuyên môn thì anh giao hết.

Hồi đó báo chí chống tiêu cực rất mạnh, đụng chạm nhiều. Nhiều lần đối tượng bị phê bình (là quan chức) đến Tòa soạn gây gổ, anh không cho phóng viên viết bài hay Thư ký tòa soạn là mình tiếp mà anh tiếp. Có ông lớn tiếng, anh đuổi thẳng cổ, bảo ông không được đến làm loạn ở đây, có gì về viết công văn phản hồi, tôi sẽ giải quyết,

Họ về rồi anh mới kêu bọn tôi lên phân tích chỗ nào đúng, chỗ nào non tay, sơ suất. Nhưng thường thế, nói ồn ào nhưng chẳng có cha nào làm công văn vì sợ bây hôi.
Sau mình có học được anh cách này. :P

Cái gì anh cũng kiên quyết, rõ ràng, chỉ có cái, mấy đứa em đồng nghiệp khi nhậu tưng lên điện thoại hành anh cả đêm anh vẫn nghe, nói rủ rỉ rù rì, không bao giờ ngắt máy trước.
*
Khi anh Doãn lên chức cao hơn thì anh Nguyễn Thanh Ba làm sếp. Anh Ba là người thông minh, nhạy bén nhưng có cái dở là hơi thiên kiến.

Có lần, anh chuyển về một bài viết của CTV, mình đọc xong ghi bên góc: Không đăng! (Hồi đó nội bộ lãnh đạo tỉnh có dấu hiệu mất đoàn kết).

Chiều duyệt ma- két không thấy bài, anh kêu mình mang bài đó lên rồi viết vào góc dưới chữ của mình: Đăng số ngày mai. Xong có lẽ vì giận, anh ký phía dưới, gạch một cái rách cả giấy.

Báo ra, anh bị cách chức. Không biết quy trình thế nào mà nhanh như máy, ngay và luôn.

Xong, Ban Kiểm tra Tỉnh ủy kêu mình làm giải trình. Mình nói sự việc như kể trên. Họ ra nhà in lục lại bản thảo, thấy mình ghi không đăng nên thôi, không nói gì.
*
Anh Phạm Xuân Lục từ Đài PTTH về làm Tổng biên tập.

Nhớ nhất chuyện họp chi bộ, anh hỏi vì sao không kết nạp ông Thịnh vô Đảng. Mọi người nói sao thì mình không rõ nhưng có người ghi âm cuộc họp đó lên báo cáo Tỉnh ủy.

Tỉnh ủy mời lên làm việc. Cụ thể sao không biết nhưng anh kể lại, tao nói với họ là tôi nói thế không đúng à? Nó làm thư ký tòa soạn kiêm trưởng phòng phóng viên từ 1989 đến nay cũng đã 7 năm, báo hay, không có sai sót, thế nó tốt hay xấu mà không kết nạp?

Hôm kết nạp Đảng cho mình, anh Hồng Lợi lái xe cơ quan, anh Lợi là chúa phê bình người khác, phụ trách loa máy, đến khi hô chào cờ, chào, anh bấm nút: “Làng quan họ quê tôi...”. Cười bể bụng.

Tớt trước kể, anh Lục kêu cho mình đi học cao cấp chính trị để quy hoạch, mình lắc, ảnh nói mình điên :P

Gần đại hội Đảng thì có đơn kiện một chuyện cực kỳ vớ vẩn. Vì thời gian ngắn không xác minh kịp nên ảnh bị rút tên khỏi anh sách bầu Tỉnh ủy viên. Kỳ. Anh chuyển công tác.
*
Anh Tạ Đình Nam là Phó tổng trúng Tỉnh ủy viên, làm tổng.

Mình gọi anh Nam bằng thầy vì khi đi bộ đội về học ảnh đang dạy ở Khoa Văn, ĐHTH Huế. Lúc đó ảnh bị kỷ luật hình như để lộ đề thi gì đó nên làm trên khoa, không dạy. Anh Nam là người rất lành, mỗi cái là ảnh hay nghe người hay nói với ảnh, đâm cái gì ảnh cũng nghi.

Ảnh cũng hay viết bài từ tư liệu, kiểu bổn cũ soạn lại. Có lần mình nói với ảnh, từ nay viết, tất cả từ lâu nay anh viết dấu hỏi thì nay viết lại dấu ngã và ngược lại, như thế em đỡ sửa hơn. Ảnh cười rất hiền, thừa nhận liền, nói răng hỏi ngã tau không phân biệt được mi :P

Hôm mình nộp đơn xin nghỉ phép để đi liên hệ xin chuyển công tác, ảnh ký liền. Đoạn nói, nếu xin không được đâu thì về anh em làm với nhau cho vui. Mình cám ơn, gấp đơn lại bỏ vào túi, xong chìa ra tờ quyết định tiếp nhận của Thanh Niên.
Ảnh cười rất hiền, bảo: Mau hè.

Anh cùng cơ quan đi tham quan về, tắm rửa, nghe một cuộc điện thoại rồi ngủ luôn. Hình như năm đó anh mới 53.
*
Kể thêm chút, lúc anh Nam làm tổng, có mấy anh trong cơ quan đặt vấn đề, kêu anh coi lại, Nguyễn Thế Thịnh vì sao lại có thể làm được Thư ký Tòa soạn cho 4 đời tổng biện tập? Chắc là thằng ba phải. Anh Nam nói, nó ba phải sao cản sếp không đăng bài? Không phải mô.\

Nói thế chứ thực ra mình cũng chẳng biết vì sao, mình cứ làm thôi, ai nói, kệ. Rồi nghĩ: Làm cái gì dưới sức mình một tí thì nó dễ dàng hơn. Làm cái gì để không bị lăn tăn thì làm. Nghĩ gì thí cứ nó ra cho nhẹ.

Giờ về lại cơ quan cũ, mấy đứa toàn nhắc lại câu mình nói như thể trích dẫn sách. Vui ghê luôn.
*
Các sếp tiếp theo kể sau. :P
Cách đây mấy năm, xin Tổng biên tập Nguyễn Quang Thông cho thôi làm trưởng văn phòng để sang làm Giám đốc Nhà in báo ở Đà Nẵng của Tập đoàn Truyền thông Thanh Niên, lý do là làm lâu ở một vị trí nó đâm chủ quan và không còn sáng tạo. Nói mãi ảnh cứ bảo để đó tính. Có lần họp văn phòng, trình bày lại chuyện đó với ảnh, ảnh nói thôi anh cứ làm đi, đến tuổi không làm quản lý rồi tính.
Đến tuổi, ảnh ký hợp đồng lại làm một số công việc cụ thể, gặp ảnh nói xin qua một tờ khác, làm này làm nọ, ảnh chỉ nói mỗi câu. Thế rồi không đi. Giờ mới có lương dù tháng nào trừ hết tháng đó, hết năm này mới trừ xong thuế thu nhập cá nhân 214 triệu đồng còn nợ, xong thì nợ thuế năm nay :P

Nếp nhà

Vẫn lăn tăn quá đi, nên hôm rồi tôi mới hỏi: “Mày dạy con cách chi giỏi rứa Thịnh?”. Nó cười cười: “Chẳng dạy gì được ông, căn bản là chỗ nếp nhà. Nhà phải giữ được cái nếp!”

Nếp nhà? Hai từ này xưa như trái đất sao hôm nay nghe mới vậy ta?

Thời ở bộ đội, tôi có người bạn cũng tên là Thịnh, Lê Tấn Thịnh, biệt danh là Thịnh voi. Không phải vì hắn to mà gọi là voi mà vì hắn khỏe dù người cũng chỉ tầm tầm như tôi.

Trên đường hành quân vào Nam, mỗi ngày phải xuyên rừng 30 km để đến một binh trạm khác, đứa nào sốt rét, nó cũng chất hết ba lô, một bao tượng gạo, một khẩu AK, hai trái lựu đạn và một cơ số đạn 72 viên lên người ngoài những thứ nó mang, thế mà nó cứ phăm phăm đi đầu.

Xuất ngũ, đơn vị cho đi ôn văn hóa để thi đại học, nó xin về quê và đi thu gom sắt vụn. Thoạt đầu chỉ tự mình, sau đó thì thuê thêm người lên tận biên giới mua từ xác ô tô, mảnh bom… nói chung thứ gì có… sắt.

Làm báo nên tôi được đi nhiều và có điều kiện gặp nó nhiều hơn so với các đồng đội khác. Nhà nó ở trên sườn đồi, trong một cánh rừng do nó tự chăm cây dại cho tốt lên, một ngôi nhà chừng 60 mét vuông, tự nó vác đá từ suối về dùng xi măng gắn lại làm bờ tường, trên lợp lá cọ. Cạnh nhà là dòng suối nhỏ được ngăn lại làm hồ nuôi cá.

Chỉ hai vợ chồng ở với nhau, 3 đứa con đều gửi ở quê cho bố mẹ.

Cách đây chừng 10 năm, tôi đến nhà, ngôi nhà vẫn y như thế.

Bạn bè đến độ tuổi tri thiên mệnh nên hàn huyên thâu đêm vẫn không hết chuyện.

Khi về, nó kêu vợ xách ra cái túi, đặt trên chõng tre, cạnh chỗ tôi ngồi, nói: “Mày mang về, tự mày biết làm gì”. Tôi ngạc nhiên, hỏi: “Là gì?”. Nó thủng thẳng: “Trong đó có 1 tỷ đồng”.

Tôi choáng đến cấp độ 6.

*

Ngày thằng Thành con nó vào Đại học Sư phạm Đà Nẵng, đến nhờ bác thuê cho cái phòng trọ ở ghép, thuê được, dọn phòng xong, đưa cho nó mấy món đồ cũ từ nhà mình, nhà tôi kêu nó đi ăn, gọi là liên hoan. Món gì Thành cũng nói là lần đầu tiên nhìn thấy cả.

Lâu sau bác cháu thân tình rồi, tôi làm như vô tình, nói: “Trong mấy đứa đi bộ đội với nhau, ba cháu vất vả nhất. Người ta bảo ai làm việc gì cũng giỏi thường là số khổ”. Nó cười.

Hỏi, sao cháu học sư phạm? Nó cũng cười: “Con học để sau này về điều hành trường cho ba khỏi thuê”. Tôi ớ ra: “Trường nào?”. Trời đất, hóa ra cái trường phổ thông chất lượng cao đình đám xưa nay là trường của thằng Thịnh, Lê Tấn Thịnh bạn tôi đầu tư.

Đến nước đó thì tôi không thể kiềm chế, mới dùng chiêu thức nghiệp vụ để khai thác thằng nhỏ. Hỏi đến đâu, nó nói đến đấy, nhưng sắc diện vẫn không thay đổi.

Con biết ba con giàu? Dạ biết! Giàu cỡ nào, bằng ông Hoài (một đại gia) không? Dạ, chắc hơn chứ bác! Sao ba mẹ con không về thành phố ở? Ba mẹ thích thế! Sao con phải ở ghép với bạn, ba không cho tiền à? Con thích thế! Thế… ba thường mua cho con thứ gì? Dạ, sách! Con đọc nhiều không? Cũng khá bác ạ! 

Tôi làm như vô tình kể mấy câu chuyện trong những quyển sách đã đọc, thường thì nhớ cốt truyện chứ không nhớ tên nhân vật, nó nhắc liền.

Tôi đùa, bác học nhiều mà không bằng ba con học “Harvard đường phố”. Thằng Thành lại cười: “Ổng được cái nhìn đâu cũng ra tiền bác ạ”. Nhưng mà bác này, ổng nói, bác viết Facebook rất có ý tưởng, con nói, nhiều người viết hay hơn bác, ổng không chịu, keey hay là khác, ý tưởng là khác.

Một lần nữa tôi ớ người ra: “Ủa, ba mày cũng đọc Facebook?”. “Cái chi ổng cũng biết cả trơn đó bác ơi!”.

*

Khi thằng Thành học năm cuối thì em gái nó học Khoa Lâm sinh Đại học Nông nghiệp Huế năm 2 và em tri út mới vào khoa Môi trường năm nhất.

Tôi hỏi Thành: “Sao tụi con toàn chọn ngành không giống ai?”. Thành đáp: “Là mấy đứa con tự chọn đó bác. Bé Thắm nó bảo sau này nó về quản rừng cho ba, còn thằng Thủy thì…nó ưa…nhặt rác, nó bảo nó ghét rác lắm nên phải nhặt. Thằng Thành nói đùa thế nhưng tôi hiểu, không thể đùa với bọn nhỏ nhà bạn tôi.

Mãi sau này, khi điều hành cái quỹ nghĩa tình đồng đội từ số tiền 1 tỷ Thịnh đưa, nhiều lần gặp Thịnh, tôi mới biết nó sở hữu hàng trăm ha rừng trồng ở nhiều tỉnh từ cái thời đất đai còn trống huơ trống hoác. Trong số đó có một diện tích lớn trồng huê đỏ, thứ gỗ mà người ta ví đắt ngang vàng, đã 30 năm tuổi.  Và vô vàn thứ mà tôi chưa từng nghĩ đến.

Cuối cùng, tôi mang điều làm tôi lăn tăn nhất hỏi thằng Thành: “Ba con thường khuyên tụi con những gì?”. Thành bảo, ba mẹ chỉ dặn:” Nghe ông bà nội nói và đọc sách thiên hạ viết”. “Gì nữa?”. Thì có mấy điều ba hay nói: “Nhà trống cửa nhưng cũng phải xin phép mới bước vào. Không phải của mình thì không đụng đến. Thông minh thì trẻ cũng thông minh nhưng kinh nghiệm thì phải sống mới có, muốn có nhanh thì phải học người đi trước. Sống là sống cho mình chứ không sống cho như người khác. Nhìn thấy cái gì cũng phải hỏi vì sao nó thế này mà không phải thế kia…” Đại để là thế đó bác.

Tôi vẫn chưa hết lăn tăn: “Thế, bác ví dụ, ba con có thể mua cho con cái căn hộ chung cư hoặc chí ít con có thể ở phòng riêng cho tự do, sao con ở ghép?”. Thằng Thành ngước mắt lên: “ Ở ghép con thấy vui mà bác?”.

Chưa xong, vẫn lăn tăn tiếp: “Sao ba con không cho đứa nào đi học nước ngoài?”. “Không phải không cho bác, ba mẹ luôn nói, tụi con nên làm cái gì mình thấy thích. Con thấy con phải học xong một đại học, đi làm cái đã, sau thấy thiếu cái gì mình đi học tiếp. Trong nước chưa có thì tụi con đi nước ngoài học. Chứ giờ thì chưa. Con thấy bao nhiêu người đi học nước ngoài về vẫn làm thuê cho ba con đó mà bác?”

*

Cho đến giờ, tôi có thể đã hiểu được đôi chút về thằng Thịnh, ở khía cạnh nó rất giàu nhưng vẫn mặc quần áo bộ đội cũ, đi dép tông Lào, ở nhà đá suối tự xây lợp bằng lá cọ, nhưng tôi không thể hiểu nó dạy con kiểu nào để con không đua đòi như lớp trẻ.

Vẫn lăn tăn quá đi, nên hôm rồi tôi mới hỏi nó: “Mày dạy con cách chi giỏi rứa Thịnh. Đúng là tụi nó “vượt giàu học giỏi?”. Nó cười cười: “Chẳng dạy gì được ông, căn bản là chỗ nếp nhà. Nhà phải giữ được cái nếp!”

Nếp nhà? Hai từ này xưa như trái đất sao hôm nay nghe mới vậy ta?

Mùng 2 Tết Bính Thân

VỚI GIA ĐÌNH

Năm Ất Mùi, nhờ phúc ấm tổ tiên, ông bà, nhờ nỗ lực của từng cá nhân, gia đình ta đã vượt qua thử thách, phải nói là khó khăn nhất từ trước đến nay, để bước đầu đạt được những điều như kỳ vọng.

Tiếp tục lộ trình biến những ước mơ thành hiện thực, trên chặng đường của năm Bính Thân này, mỗi người vừa giành thời gian tận hưởng những gì gia đình mình đã có, vừa không phải vội vàng như chúng ta đã từng không vội vàng, cứ vững từng bước một trên con đường mà chúng ta đã chọn:
“Thiên địa vô tư, tích thiện tự nhiên thiện/ Thánh hiền hữu giáo, tu thân tất khả vinh”.

Người ta bảo, cuộc đời không quan trọng đi bằng cách nào mà quan trọng là đích đến.

Nhà mình thì khác, vừa phải coi trọng con đường đi vừa phải coi trọng đích đến.

*

SÁNG NAY ĐI CHÙA XIN XĂM

ĐỜI THIỆT DỄ THƯƠNG!

Người Việt Nam thì quê hương là Việt Nam.

Nhưng khu biệt hơn một tí nữa về tỉnh, thành thì mình là người Quảng Bình sống ở Đà Nẵng nên gọi là ly quê.

Không ở quê, không có bà con nhưng đời mình thiệt là may mắn vì có được nhiều đứa em, trai có, gái có, thân thiết như anh em một nhà.

Tụi nó trẻ, làm kinh tế từ thành công đến rất thành công. Tụi nó cũng chẳng liên quan quái gì đến nghề của mình, nhưng gặp nhau thấy quý rồi thân, coi vợ chồng mình như anh chị ruột thịt.

Nhà mình có việc mấy đứa xúm lại cùng lo. Từ túi rau xà lách soong, can nước mắm, thùng trái cây, cho đến tổ yến tươi. Đi nước ngoài thì tha áo quần, thắt lưng, ví da… toàn đồ hiệu.
Mình in sách, chúng nó đi mua, trả tiền rồi mang về mình ký, lại còn đưa thêm ít tiền bảo mừng anh ra sách.
Lúc con mình còn học hành có đứa chăm chút.
Cưới con mình đứa đi đại diện gia đình, mấy đứa khác mang đến cả đoàn xe.
Có lúc nhà có người bệnh đúng là cả đoàn bác sĩ cùng lo.

Thỉnh thoảng làm ăn được, lại dúi vô túi ít tiền, bảo anh cầm mà tiêu. Mình sang chảnh: Chơ bộ tụi bây tưởng tao không có tiền à? Tụi nó cười, có nhưng ít hơn em.
Thỉnh thoảng dúi cặp vé máy bay xui anh chị đi du lịch.

Chiều nào chúng nó cũng kêu oai oái, anh Ba ơi, anh Ba hời…
Thỉnh thoảng mình làm mặt chảnh, quát: Không gặp tao thì tụi mày chết hay sao mà kêu hoài!
Mà lạ, đứa nào chơi với mình cũng thành công.

Chưa từng có đứa nào làm mình giận.

Hôm qua có đứa còn "quyết định" thay mình mua cái nhà ven sông. Nó bảo, anh mua đi mà ở cho sướng, thiếu tụi em cho mượn rồi tính dần…
(Nhưng mà vụ ni kẹt. Có thiếu cũng thiếu ít chứ thiếu nhiều sao tính. Để mình tính vậy).

Không yêu chúng nó sao được trời!

NGÀY ĐỊNH MỆNH: 5 THÁNG 6 NĂM 1974

 Ngày 5.6 là ngày mình lên đường nhập ngũ.

Sáng đó, các bạn đồng học tiễn mình lên Huyện đội Lệ Thủy thì đi thi tốt nghiệp cấp 3 buổi đầu tiên.
Bằng tốt nghiệp phổ thông của mình (hệ 10 năm) sau này được ghi “Tốt nghiệp đặc cách nghĩa vụ quân sự”- dòng này được viết bằng mực đỏ.

Trong xóm, mình chơi thân với Nguyễn Thanh Sinh, nó cũng học cùng khóa nhưng khác lớp, cũng đi bộ đội một ngày, vào cùng một đơn vị. Lúc học lớp 10, nó và em gái của Trần Quang Vinh một người bạn cùng khóa thích nhau. Vinh đi bộ đội trước và hy sinh sau ngày nhập ngũ một năm, ở chiến trường Quảng Trị.
Nguyễn Thanh Sinh hy sinh, Trần Thị Gái, cô hoa khôi của trường, bạn nó, vào ngành công an, vẫn ở vậy cho đến nay.

 Vào chiến trường, mình, Sinh và Thân Trọng Bình rất thân nhau. Ngoài việc có bề ngoài khiến nhiều người nhầm thì 3 đứa đều trẻ nhất đơn vị, 17 tuổi.
Bình quê Thừa Thiên nhưng ba mẹ tập kết ra Bắc, ở Đồng Hới. Tối nào sau giờ sinh hoạt và điểm danh của đơn vị, ba thằng cũng trốn về bãi cát ven sông Sê kông đoạn qua Ma-ka- muỗng tập võ. Bình là đứa biết nhiều thứ nhất trong đám bạn. Nó chơi đàn guitare cực hay và là thầy dạy đàn và dạy phóng dao của mình và Sinh. Nó cũng là tiền đạo đội bóng đá của F470 có cái chân trái khéo như cái tay.
Bình xuất ngũ, về học Âm nhạc Huế rồi ở lại trường. Về âm nhạc, nó là đứa, vào thời điểm đó, có học vị cao và sớm.
Bình lấy vợ là một cô sinh viên cùng ngành, có hai con trai thì lâm bệnh và mất.

 Vẫn nhớ hôm nhập ngũ, mấy đứa con gái khóc như ri. "Thịnh ơi, mi đừng chết!"

Mình không chết. Nhưng có hai người bạn thân thì đã ra đi.
Mỗi năm đến ngày nhập ngũ, lại nhớ đến hai đứa nó. Rất nhớ.
Mình gọi ngày 5 tháng 6 năm 1974 là ngày định mệnh. Vì nếu ngày đó không thế thì cuộc đời của 3 đứa mình sẽ khác, rất khác.

Sinh ơi, Bình ơi! Tao rất cô đơn.

Chuyện tình thời tàn cuộc chiến

Đây là câu chuyện có thật. Đã 40 năm nhưng mỗi lần kể lại, tôi vẫn có một cảm giác vừa đau đớn, vừa hạnh phúc. Đau đớn vì sự khốc liệt của chiến tranh và hạnh phúc vì tình đồng đội.
Anh Lan làm cơ yếu.
Lúc đó tôi không biết cơ yếu là gì, chỉ nghe nói là họ chuyên dịch mật mã các bức điện tín rất quan trọng, quan trọng đến độ, trong lúc họ ngồi làm việc, nếu có người bước vào thì họ có quyền bắn ngay. Nghe nói ai làm việc này cũng phải xét lý lịch đến 5 đời.
Nói là nghe nói nên không xác tín, chỉ biết lúc đó anh mới thượng sĩ nhưng đến sư trưởng cũng rất tôn trọng anh. Trai Hà thành vốn đã trắng trẻo, lúc nào cũng ngồi trong phòng nên càng trắng trẻo thư sinh. Đám lính trẻ chúng tôi nhìn anh, nhìn công việc của anh rất ngưỡng mộ.
Tôi làm công vụ, bảo vệ các thủ trưởng nên ngày nào cũng tập võ thuật, bắn súng, phóng dao…Anh Lan thường ngồi xem. Một hôm vui chuyện, anh kể, hồi ông Phùng Thế Tài làm nhiệm vụ bảo vệ cho Bác Hồ, ông bắn súng rất giỏi. Một hôm đi công tác, ông xuống suối lấy nước, Bác ngồi trên triền đồi,  Bác thử muốn tài ông nên dùng một hòn đá ném xuống suối, ông Phùng Thế Tài lập tức phản xạ, rút súng bắn vỡ tan hòn đá. Kể xong anh hỏi, Thịnh biết vì sao ông Tài bắn tài thế không, tôi lắc đầu. Anh Lan nói vì ông luyện bằng cách đưa một sợi tóc lên giữa hai mắt, sát trán, cứ thế nhìn, nhìn bao giờ sợi tóc to như cột nhà là thành. Lúc đó hòn đá cuội nhỏ như hòn bi ông nhìn to như cái thúng nên bắn phát trúng liền. Tôi nghe anh kể thích quá, về nhổ sợi tóc luyện mãi, đến mức thủ trưởng tôi nói thàng này bị tâm thần hay sao suốt ngày cầm sợi tóc dí lên trán trừng trừng con mắt…
*
Khi đơn vị được lệnh rút từ Căm pu chia về nước, hai xe chở đơn vị cơ yếu được ưu tiên về trước. Giữa đường bị lính Pôn Pốt phục kích, anh em bỏ xe chạy vào rừng khộp. Lúc đó mới phát hiện ra trên xe chở hàng có một người con gái nấp trong đống bao tải nhảy xuống. Anh Lan kéo tay người này chạy đi…
Khi đơn vị vệ binh sư đoàn đến tiếp ứng, chia nhau từng nhóm 3 người vào rừng tìm thì chỉ thấy 3 người, suốt một ngày trời vẫn không thấy anh Lan và người phụ nữ.
Mọi người đoán già đoán non, thậm chí có giả thuyết cho rằng cô đó là gián điệp, kế hoạch chuyển quân lập tức được thay đổi.
*
Đơn vị tôi về đóng quân bên một con suối ở vùng núi Pleiku mới được giải phóng, đang là mùa mưa vùng biên, vắt và muỗi như trấu.
Tôi và anh Tó (người dân tộc Tày) được cử đi săn lấy thực phẩm, hai anh em lấy dầu luyn (dầu nhớt) bôi khắp người cho vắt khỏi cắn. Ba ngày, ngày nào cũng kiếm được con nai hoặc con hoẳng.
Ngày thứ tư, đi mãi đến chiều không gặp con thú nào, anh Tó đưa tôi quả lựu đạn bảo xuống suối kiếm ít cá để anh đi thêm chút nữa xem sao.
Tôi xuống suối, chọn chỗ nước quẩn, rút chốt thả cái bùm. Cá chết lật bụng trắng phau. Vừa lúc, nghe một tiếng hú man dại vang lên bên kia suối. Tôi bay người lộn mấy vòng, nấp sau tảng đá lớn, giương AK chỉa về phía tiếng rú, nghĩ là bọn Pôn Pốt nên quát bằng tiếng Miên: “Tao thấy rồi, bước ra, giơ tay lên không tao bắn”. Nói mãi không thấy ai động đậy, bèn nói câu đó bằng tiếng…ta. Một bóng người từ trong bụi chui ra, đầu tóc rủ rượi y như một con ma.
Tôi quát: “Giơ tay lên!”, bóng ma vẫn không giơ, bèn nổ ba phát súng chỉ thiên, thấy con ma ngã vật xuống đất. Nghĩ bụng, mẹ, mình bắn lên trời sao lại trúng con ma nhỉ? Lần này chỉa súng vào mô đá cạnh con ma nổ hai phát, tảng đá bắn tung toé nhưng con ma vẫn cứ nằm im.
Nghe tiếng súng nổ, anh Tó tưởng tôi bắn được thú nên chạy đến, hai anh em quan sát, bàn tính một hồi thì quyết định: Tôi nấp ở vị trí thuận lợi nhất yểm trợ, anh Tó  đi ngược lên trên một khúc rồi bơi sang suối tìm cách tiếp cận.
Tôi đang căng mắt nhìn con ma thì anh Tó quay lại, thì thầm, ta không thể sang đó được, lỡ bọn Pôn Pốt bố trí phục kích thì chết. Tôi gật đầu đồng ý ở lại canh, anh Tó cắt rừng về báo cho đơn vị.
Cuối cùng thì chúng tôi cũng tiếp cận được con ma. Anh Tó lật cái xác lên. Đó là một người đàn bà. Xoon-đa! Mọi người đồng loạt hét lên.
*
Chị Xoon-đa không chết, chỉ bị ngất.
Câu chuyện sau đó được ráp nối lại thế này:
Ở thị xã Stungtreng, cạnh đơn vị tôi đóng quân có một dãy phố Việt kiều sinh sống, chị Xoon-đa người Việt, có tên Việt là Hoa có một tiệm may khá nổi tiếng.  
Anh Lan ra sửa áo quần thì gặp. Hai người vương tơ lòng. Câu chuyện của họ kéo dài 3 năm nhưng tuyệt không ai biết.
Ngày anh Lan chào chị về nước, chị đã ngay lập tức quyết định theo anh.
Thoạt đầu anh lan từ chối quyết liệt, nhưng cuối cùng, con người nắm giữ biết bao nhiêu bí mật đại sự trong lòng lại không thể cầm lòng trước một người con gái.
Xe về đến gần biên giới thì bị phục kích. Anh Lan kéo chị chạy vào rừng, quân Pôn Pốt xả đạn như mưa.
Chị kể, chạy vào rừng sâu rồi bọn áo đen vẫn bám theo, đạn bay ràn rạt sau lưng. Biết không thể thoát, anh Lan rút súng ngắn ra, lên đạn rồi dặn chị chờ một lúc, khi nghe anh bắn hết 3 phát đạn thì nhằm hướng ấy mà chạy, nhất định sẽ gặp lại đơn vị, anh sẽ đánh lạc hướng bọn địch và sẽ tìm chị sau. Trong tính thế khẩn cấp, chị không thể không nghe lời.
Chị nấp trong bụi, đếm đủ 3 tiếng súng K59 thì cắt rừng chạy. Thỉnh thoảng, chị lại nghe thêm một tiếng K59 nổ. Đến lần thứ 6 thì hết.
Và chị đến bên bờ suối đúng vào lúc tôi thả quả lựu đạn xuống sông.
Chị nói chị biết đó là bộ đội, nhưng đã kiệt sức.
Đó là ngày thứ 8...
*
Đơn vị cử một trung đội đi ngược lại tìm, đến hai ngày sau thì phát hiện ra anh Lan. Anh bị bắn nhiều viên vào ngực, trong tay vẫn nắm chặt cây dao găm đặc công, có vẻ như anh đang xông vào bọn chúng...
Anh Lan được mai táng bên sườn đồi. Tôi cắt thùng lương khô, lấy cái đinh đóng thành chữ làm bia.
Đơn vị tổ chức lễ truy điệu xong thì đọc quyết định tước quân tịch, thông báo về địa phương.
Chị Hoa-Xoon- đa ôm lấy mộ anh nức nở.
*
Khi đơn vị về Buôn Mê Thuột, chị Hoa được gửi vào một tổ hợp may mặc.
Thỉnh thoảng tôi và anh em vẫn đến thăm chị.
Thế rồi đơn vị hành quân về Châu thành Gia Nghĩa (Đăk Min, Đăk Nông ngày nay), tôi không biết tin tức gì về chị nữa.
Ngày tôi chuẩn bị ra Bắc đi học, chú Tư tiểu đoàn phó tiểu đoàn 8 cũng được phục viên. Chú Tư lúc đó 46 tuổi chưa vợ được coi là quá lứa. Chú rất thích vẽ. Biết tôi vẽ được nên chú hay gọi tôi lên xem tranh. Một hôm tôi thấy bức tranh lớn đặt giữa sân, hỏi chú vẽ ai đây chú, chú nói Bác Hồ chứ ai, tôi nhìn lại rồi bảo, cũng giông giống...Chú cười rất hồn nhiên.
Một thời gian sau, tôi nhận được thư chú, chú kể chuyện chú quay lại Buôn Mê Thuột, rồi cưới cô Hoa (lúc đó đã bỏ hẳn tên Xoon đa), chú nói đám cưới vui lắm!
*
Hai năm sau tôi gặp anh Khuất cùng đơn vị chuyển ngành về làm ở Bưu điện Bờ Hồ (Hà Nội), anh em mừng mừng tủi tủi. Tôi hỏi gia đình anh Lan ra sao, anh Khuất bảo đau khổ lắm Thịnh ơi.
Nói rồi anh khóc...
Tôi lại hỏi, anh có gặp chị Hoa và chú Tư không, anh lau nước mắt cười tươi rói: Hay lắm Thịnh ơi, may trời có mắt, con đầu của anh Tư là con thằng Lan đó!
Tôi ngớ ra một lúc, vậy khổ cho chú Tư quá. Anh Khuất vẫn cười, nói không khổ, không khổ, anh Tư biết chuyện mà. Rồi anh ghé vào tai tôi nói nhỏ: Anh Tư bị chất độc da cam nên vô sinh!
Tôi vẫn áy náy, rứa sao không cho gia đình anh Lan biết có cháu nội để ông bà đỡ tủi. Anh Khuất lại khóc, anh Tư cũng nói thế nhưng đồng đội cũ bảo khoan, cho biết làm sao được, họ biết thì thiên hạ biết , lúc ấy thiên hạ lại bảo thằng nhỏ là con ông bị tước quân tịch thì khổ đời nó...
Đến lượt tôi khóc...
*
Tháng 12 năm 2001, anh Khuất báo tin, tôi lập tức từ Đà Nẵng đi tàu ra Hà Nội dự đám cưới thằng Lộc, con ruột anh Lan và chị Hoa nhưng là con khai sinh của chú Tư.
Thằng Lộc là kỹ sư điện tử.
Rất đông đồng đội của anh Lan và chú Tư đến dự. Gặp nhau mừng mừng tủi tủi.
Đám cưới đủ mặt cô bác cậu dì của cả bên anh Lan và chú Tư.
Chú Tư cười móm mém: “Thế cũng được rồi Thịnh nhỉ”.
Tôi ôm chầm lấy chú, rưng rưng: “Quá được chú ơi!”


NGUYỄN THẾ THỊNH

ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CUỘC ĐỜI

Hồi trước mình chậm lấy vợ không chỉ do cuộc sống truân chuyên mà còn một lý do quan trọng khác, mình không nghĩ ra được phải làm cách nào để mỗi ngày có thể mang đến cho người sống cùng, chí ít, một điều thú vị.

Thông minh- có một ít; hài hước- có một ít; chu đáo- tất nhiên… nhưng cái gì cũng có giới hạn của nó, khó có thể sáng tạo liên tục, ít nhất là trong nửa thế kỷ.
*
Công cuộc mưu sinh thời gian đầu chiếm hầu hết thời gian của mình, và dường như, người sống chung cũng đã có quá nhiều thứ để lo nghĩ nên cũng không đòi hỏi gì nhiều. Tuy thế, mình vẫn chắt chiu từng cơ hội có thể tạo được niềm vui trong khốn khó. Có thể đó chỉ là buổi chiều đi tắm biển rồi lên ăn một đĩa ram đẻn, hay chỉ là việc chất cả nhà lên xe máy rồi chạy loanh quanh…

Bây giờ thì con cái đã đi làm, thu nhập cũng không đến nỗi nào nhưng làm sao để hai người sống hơn một phần tư thế kỷ với nhau rồi vẫn thấy thú vị mỗi ngày? Thật không dễ.

Có lẽ nhiều người cũng như mình, đời sống vợ chồng khó tránh khỏi những va chạm. Lại như dân gian nói, “mỗi cây mỗi hoa mỗi nhà mỗi cảnh”. Nhưng cái căn cơ mới là điều đáng kể.

Nhiều người bảo mình là người hay “khoe vợ”, nhiều người ác ý còn nói, cha đó lên fb thì thế chứ hay ho gì… Không sai nhưng không đúng. Viết một dòng, đưa một cái ảnh… không đúng bản chất của nó chắc ai cũng phải ngượng với chính mình chứ đừng nói với người biết mình.

Nhiều bạn bè thân thiết biết về gia đình mình đã rất quan tâm và lấy làm thich thú, động viên mỗi khi thấy vợ chồng mình vui, mình làm được việc gì đó cho vợ mình vui…
Gia đình mình đã rất xúc động khi bạn bè bố trí, lo lắng cho mỗi chuyến đi, ân cần khi hỏi han về đời sống, sức khỏe… Đời mình may mắn là có nhiều người tốt, nhiều bạn tốt giúp đỡ, sẻ chia…

Và vì thế, mình luôn cố gắng để mỗi ngày có thể mang đến cho gia đình, nhất là cho vợ mình một niềm vui, một điều thú vị…(dù cũng có khi làm cho vợ bực mình thì đó là ngoài ý muốn).
*

Rồi con cái cũng sẽ có gia đình.
Tụi nó học hành giỏi giang hơn, làm việc năng động hơn, ngoan ngoãn thì đã là vốn dĩ, mình không lo về những thứ đó, chỉ lo và khuyên tụi nó, làm sao để vợ chồng hấp dẫn nhau, sống với nhau một cách thú vị. Đó là điều khó nhất nhưng đáng làm nhất và quan trọng nhất trong cuộc đời. Vì có nó thì sẽ có tất cả.
***
(Viết nhân dịp sắp có con dâu)
NGUYỄN THẾ THỊNH

“Người nông dân chân chất” Nguyễn Bá Thanh

Điếu văn gia tộc Nguyễn Bá sẽ đọc trong lễ đưa tiễn ông Nguyễn Bá Thanh, nguyên Trưởng Ban Nội chính Trung ương, nguyên Bí thư Thành ủy Đà Nẵng vào ngày 18.2 thể hiện một góc nhìn khác về người con của họ tộc: “ Anh luôn là người nông dân chân chất Nguyễn Bá Thanh, người chủ nhiệm hợp tác xã của nhân dân. Người con nhân ái, hiền hòa, mộc mạc của tộc họ, quê hương!”

Than ôi,

Đời người như giấc mộng lớn. Chuyện tử sinh là lẽ thường tình. Mà sao vẫn quá đớn đau khi anh ra đi quá vội!

Đất nước đang cần anh. Thành phố đang chờ đợi anh. Nhân dân đang mong  anh mạnh khỏe trở về. Mọi người đang trông ngóng anh với bao thương  yêu, tin tưởng. Sao anh vội ra đi!...

Anh Nguyễn Bá Thanh ơi,

Người con đặc biệt của quê hương, của hợp tác xã Hòa Nhơn, của nơi chôn nhau cắt rốn Dương Sơn, Hòa Châu, Hòa Tiến, Hòa vang, là chủ tịch, bí thư thành phố Đà nẵng ơi…

Anh là kết tinh của một vùng đất quật cường giữa những cuộc chiến tranh gian khổ. Là người con ưu tú trong công cuộc đổi mới xây dựng đất nước. Là người cha, người chồng nhân ái, người anh thân thương, người bạn chân tình của bà con tộc họ, là niềm tự hào, hãnh diện của quê hương…

Mà sao anh lại vội đi để gia đình trống vắng. Để nhân dân mất đi chỗ dựa. Để bạn bè anh em mất đi một tấm chân tình!

Anh Thanh ơi,

Trước hương linh anh, chúng tôi ngỡ như anh vẫn đang còn đó. Ánh mắt kiên nghị mà rất nhân từ. Phong thái oai hùng mà như một nông dân. Chúng tôi vẫn thấy hình ảnh anh trong những ngày giỗ chạp, khi anh thăm hỏi ông bác, bà cô, khen những cháu con ngoan hiền học giỏi, giúp đỡ người chòm xóm bệnh tật ốm đau. Hình ảnh anh bình dị ngồi chơi cờ với khách ven đường. HÌnh ảnh anh kêu gọi mọi người giữ gìn thuần phong mỹ tục. Nhắc nhở mọi người đừng quên tổ quên tiên, uống nước thì phải nhớ nguồn. Mà từ đó, tộc họ ta đã dựng xây được một truyền thống tốt đẹp là nâng đỡ người đi trước, khuyến giúp trẻ theo sau

Anh Thanh,

Dẫu có nói bao nhiêu lời. Dẫu có kể bao nhiêu chuyện. Thì cũng không sao đủ hết những gì tốt đẹp anh đã tiên phong làm, đã mang lại cho quê hương, cho bà con nhân dân Đà Nẵng.

Dẫu có rớt bao nhiêu nước mắt cũng không hết niềm đau của họ hàng, của gia đình thương xót anh…

Hôm nay, trong giờ phút nghĩa tình , trong khắc giây vĩnh biệt. Nhớ một câu đối mà người anh em trong tộc đã viết tặng anh:

KẺ SĨ, ĐÂU MÀNG CHI VƯƠNG BÁ
ANH HÙNG, BẤT LUẬN VẪN DANH THANH

Anh đâu lụy anh hùng. Anh đâu màng vương bá. Anh luôn là người nông dân chân chất Nguyễn Bá Thanh, người chủ nhiệm hợp tác xã của nhân dân. Người con nhân ái, hiền hòa, mộc mạc của tộc họ, quê hương!

Nay chúng tôi, những người anh em Nguyễn Bá, thắp nén hương lòng khóc thương anh. Mong anh yên vui và mỉm cười nơi cõi vĩnh hằng!

Ngậm  ngùi xin tiễn biệt anh!...

Vĩnh biệt anh Nguyễn Bá Thanh

Anh Thanh ơi!

Em nói với con em khi nghe tin rằng, thôi, đừng buồn, để bác đi, bệnh nặng không chữa được mà bác cầm cự thế thể xác cũng đau đớn lắm.

Rồi em cắn môi, đi lên lầu và khóc rống lên. Rất lâu rồi từ khi ba mạ em mất em mới thế này.

Anh không phải người ruột thịt của em, em không thân anh như nhiều người khác, và em vẫn nhớ, rất lâu rồi, có lần anh nói với anh Nguyễn Công Khế sếp em rằng, thằng Thịnh nó có văn hóa, suy nghĩ sâu, viết lách nhiều ý tứ nhưng tui cứ quay lưng thì nó thụi tui cái.

Khi anh rời Đà Nẵng, thấy em trên đường, anh dừng xe lại, đưa cái túi giấy, em hỏi chi ri anh, anh nói, thuốc lá đó, xách về mà hút cho mau chết.

Chỉ là những chuyện nhỏ thế thôi mà sao em thấy Đà Nẵng hôm nay trống vắng quá.

Anh!

Đường hoa rực rỡ, lễ hội ánh sáng đêm nay lung linh là để tiễn anh đi. Với em và nhiều người, anh xứng đáng đi trên những con đường ấy, trong ánh sáng lung linh ấy.

Em và nhiều người sẽ luôn thấy anh hiển hiện trên những con đường, trên những cây cầu, trong những khu nhà chung cư, trong các con hẻm chưa được tươm tất lắm, như vẫn thấy anh ngồi chơi cờ bệt dưới gầm cầu sông Hàn, vẫn thấy anh đâu đó, rất gần và cũng rất xa. Hình như, đó là chốn thiên đường đó anh.

Gặp anh Nguyễn Công Khế để...sạc pin

Cũng nửa năm rồi mới gặp lại anh Nguyễn Công Khế dù vẫn điện thoại thường xuyên.

Rất thích gặp ảnh, vì gặp, thấy mình như được tiếp thêm năng lượng.

Có thêm năng lượng ở chỗ, thấy ảnh là con người của công việc, luôn luôn nảy ra ý tưởng mới và luôn luôn hành động để biến ý tưởng đó thành hiện thực. Thích nhất là ảnh nhìn nhận những vấn đề có vẻ trầm trọng ở khía cạnh tích cực và coi đó như chuyện… khôi hài.

Nhớ hồi trước, có người lập cả blog để viết chuyện nọ chuyện kia của ảnh, mình hơi lo nên hỏi ảnh, ảnh tỉnh queo:

-Nó đưa ảnh tôi tắm biển với mấy cô hoa hậu quốc tế, nó dại, thế là nó làm sang cho tôi. 

-Nó bảo tôi chi phối cả báo lề phải lẫn lề trái, nó cũng dại, cũng làm sang cho tôi, ông H chỉ nắm lề phải mà tôi nắm cả lề trái nữa không sang à?

Đại để thế. Mình thì lo lo còn ảnh nhẹ bâng.

Ảnh thôi làm báo Thanh Niên, sang làm kinh tế ở Tập đoàn truyền thông Thanh Niên mà nhà ảnh hết tổng lãnh sự nước này nước khác đến chơi, quan chức, anh em bạn bè ra vào thường xuyên, không có ngày nào dưới 50 người. Ảnh bận công tác xa không tiếp được thì gia đình hoặc bạn bè ảnh thay tiếp. Khác với những người tôi biết, hết chức hoặc về hưu thì hết bạn hết bè, cô đơn vô cùng.

Hồi ảnh đang làm sếp trực tiếp của tui, ảnh điều hành cũng lạ. Ảnh không cần tui trình bày kế hoạch này nọ, chỉ nói mỗi câu: Ông phát hành ở miền Trung bằng số lượng Tuổi Trẻ tôi cho ông chiếc xe con (tất nhiên là cho Văn phòng chứ không phải cho tui, đó là cách nói của ảnh). Văn phòng làm bằng, ảnh cho chiếc Madaz 4 chỗ. Ảnh lại nói, ông phát hành hơn Tuổi Trẻ tôi cho ông chiếc xe nữa. Văn phòng làm hơn, ảnh cho VP thêm chiếc xe 7 chỗ.

Lần đầu tiên một Văn phòng đại diện có đến 2 chiếc xe con.

Xin chủ trương gì, ảnh cũng nói mỗi câu: Giao cho ông, ông tính thấy hiệu quả thì làm, coi như tôi quyết. Ảnh nói thế mình càng thận trọng, tính toán kỹ hơn. (Nếu cái gì cũng trình, cũng chờ sếp ký thì mình dễ…vô trách nhiệm hơn vì cậy vào sếp).

Học được ở ảnh cách tin vào cấp dưới của mình, ra mục tiêu để cấp dưới có biện pháp thực hiện, không cầm tay chỉ việc.

Chào ảnh để về, ảnh dặn: "Thời buổi khó khăn đủ đường, anh em phải đoàn kết, giúp nhau mà làm, phải giữ cho được phong độ của tờ báo, đó không chỉ là danh dự mà còn là cuộc sống của hơn 500 gia đình PV, CB-CNV, của hàng nghìn người phát hành báo!"

Ai cũng thế chứ không gì anh Nguyễn Công Khế (hoặc giả là anh Nguyễn Bá Thanh) cũng có người thích, người không, người khen người chửi. Nhưng với tui là thế, anh Nguyễn Công Khế là con người đưa lại cảm hứng cho tui. Ngay cả khi nguồn năng lượng tưởng đã cạn thì gặp ảnh, tui như được sạc lại đầy pin.

Giờ pin đang đầy!

Kể lại một câu chuyện cũ với bác Nguyễn Bá Thanh

Tui cũng tự thấy mình nói hơi nhiều về bác Nguyễn Bá Thanh, nhưng tui không kiềm chế được vì bị ám ảnh một điều: Một con người tưởng không có gì có thể khuất phục cuối cùng đã bị bệnh tật quật ngã.

Nói thiệt, trước đây tui hay dị ứng với…lãnh đạo. Vì thế lúc từ Hà Nội vô Đà Nẵng, nghe tiếng bác Nguyễn Bá Thanh rồi nhưng tui vẫn coi bác là…lãnh đạo.

Một hôm, VTV Đà Nẵng mời làm khách mời trong một cuộc đối thoại trực tiếp. Tui biết, nhân vật chính là bác Thanh, còn tui làm nền, nền càng mờ thì nhân vật chính càng nổi (ý VTV ĐN chọn tui là rứa). Tuy thế, tui cũng ý thức, làm nền cho ra cái…nền.

Trong khi đối thoại, tuy là khách mời nhưng tui có hỏi bác Thanh mấy câu, nhớ nhất là câu đại ý về giải tỏa, đền bù và việc làm, khi đó tui trưng mấy cái ảnh chụp ở một quán cà phê. Một ảnh, buổi sáng sớm, quán cà phê rất đông, phía ngoài đường là học sinh mặc áo dài, đạp xe đi học; một ảnh buổi trưa, quán vẫn rất đông và dễ nhận ra vẫn là những gương mặt đó, ngoài đường vẫn là học sinh mặc áo dài, đạp xe về nhà theo hướng ngược lại. Ý rằng, có rất nhiều người thất nghiệp.

Khi đặt câu hỏi này tui đã nghĩ coi, bác Thanh trả lời thế nào. Nhưng tui đã nghĩ sai bét. Câu trả lời của bác ấy khiến tui bất ngờ và…kinh ngạc. Khi nào đó sẽ viết lại, chỉ nói một câu cho gọn, quá thông minh!

Trong suốt cuộc đối thoại, có nhiều người dân điện thoại đến hỏi, bác ấy trả lời rành rọt. Nhớ có người phản ánh khu nhà họ ở hay bị ngập úng, bác ấy nói liền, tui biết chỗ đó rồi (đại để bác ấy dẫn là đường này giáp đường này, kiệt đó đi vô mấy chục mét, có bao nhiêu hộ, cốt đường đó thấp hơn đường lớn bao nhiêu vân vân), rồi nói, tui đã giao rồi, tuần sau mần…

Một người khác phản ánh đến Sở Tư pháp làm gì đó mà cô đó cứ nghe điện thoại, bác ấy nói luôn, anh Nhật Thành, Giám đốc Sở Tư pháp có đang coi truyền hình không đó, xử lý ngay và báo cho tui, đúng thế thì đuổi việc.

Không phải nói cho xong, tuần sau chỗ ngập nước được xử lý, cô nhân viên Sở Tư pháp bị kiểm điểm (sau đó tui nghe nói, cô này là một công chức mẫn cán, làm việc giỏi nhưng hôm đó đúng là có việc (công) gấp nên phải xử lý. Dù vậy, do không ngưng lại để thông cảm với người dân nên vẫn bị kỷ luật (chứ không đuổi việc).

*

Cuộc đối thoại theo chương trình là 1h30 phút nhưng đã kéo dài đến 2h15 phút, nhà đài phá lệ vì người xem rất quan tâm (điện thoại reo, câu hỏi đưa lên liên tục) và vì nó quá hấp dẫn…

Xong, ra hành lang, bác ấy móc bao thuốc ra hút, chìa cho tui rút một điếu, rồi nói với mấy anh lãnh đạo VTV ĐN: Lần sau kéo dài mấy cũng được nhưng phải nghỉ giải lao cho ta hút điều thuốc.

*

Có một chương trình đối thoại cũng của VTV ĐN, không nhớ rõ là có phải chương trình này không nhưng nhân vật chính cũng là bác Thanh, tham gia liên hoan truyền hình toàn quốc và được Huy chương vàng, mấy anh bên đài khoe với bác ấy, bác ấy nói: “Được huy chương mà có chia tiền cho ta mô mà khoe”.

*

Con người này có biệt tài biến tất cả mọi thứ lý luận rắc rối bằng một câu chuyên dân gian hài hước, vô cùng dễ hiểu và nhớ đời.

Một con người quá đặc biệt mà tui từng gặp.

Năm chục và một trăm

Hồi đó thằng Chinh làm kiểm sát viên. Hắn cũng ham chơi như một số người. Một hôm, nhận được mật báo, vợ hắn xông đến quán karaok làm toáng lên. Trong con nóng giận vì bị vợ làm mất mặt với đám bạn, Chinh ta nổi đóa, hung hăng quát: Có chi mà ghê gớm, chỉ là ngồi hát karraoke thôi, mà có chi đi nữa thì cũng là “bóc bánh trả tiền” chứ ảnh hưởng chi?

Đến đây, chị vợ tím mặt lại, hỏi, vậy mỗi lần “bóc bánh anh trả nhiêu?”, Chinh ta đang cao trào ngu, bảo, năm chục ngàn. Vợ hắn la lên, vậy lương anh chưa đủ ba lần bóc bánh (Thời điểm đó lương hắn đâu như 140 ngàn).

Chị vợ ra tòa ly dị, hắn thuê phòng trọ.

Chiều chiều buồn tình, hắn lại rủ bạn bè đi nhậu, nhậu tê tê, theo quán tính, hắn lại về nhà vợ đang ở, năn nỉ được vào. Vào rồi thì gạ gẫm. Chị vợ lạnh tanh: “Năm chục ngàn!”. Hắn móc túi đưa năm chục.
Chiều hôm sau đi nhậu, lại mò về, lại năm chục…ục ục.
Thế rồi đến hôm trong khi xin xỉn lại đang cao trào, vợ (cũ) hắn xòe tay ra hỏi: “Năm chục?”. Hắn lục ví nhưng hết tiền nên bảo: “Cho anh nợ”.
Chị vợ lạnh tanh “không có bánh nào bóc mà không trả tiền” rồi tống khứ hắn ra khỏi nhà.
*
Hết tiền nên ai rủ nhậu thì đi nhậu, nhậu xong lại muốn về nhà vợ cũ nhưng sợ không tiền mất mặt nên thôi, dần dần hắn cũng quen.
Bẳng đi ít lâu, hắn nghe mọi người xì xầm là vợ hắn sinh con trai. Tò mò nhưng tự ái nên hắn cũng không đến xem thực hư ra sao.
Rất lâu sau nữa hắn mới bí mật quan sát và thấy thằng nhỏ y chang…mặt hắn. Hắn âm thầm trở về nhà trọ.
*
Một hôm hắn gõ cửa nhà vợ cũ, gọi, em ơi, anh có tiền rồi. Vợ cũ của hắn mặt vẫn lạnh như cà rem, bảo “giá lên một trăm”, hắn gật.
Một trăm.
Một trăm măm măm....
*
Rồi vợ cũ hắn được báo, lần này không phải mật báo mà hắn…lên báo, hắn nhận hối lộ nhưng chưa đến mức truy tố, chỉ bị đuổi việc.
Vợ cũ của hắn về phòng trọ, giọng vẫn lạnh như cà rem: “Về!”. Hắn ấp úng: “Anh hết tiền rồi”, vợ hắn quát: “Đã bảo là về, không cần một trăm nữa!”

TRAI LÀNG LỘC AN

Mẹ anh này là vợ mình. Người vợ đầu tiên, duy nhất và cuối cùng.
Ngày xưa mình chở ảnh đi học.
Hết phổ thông, ảnh vào học trường mình từng học, thành bạn đồng môn.
Rồi mình dạy anh í. Anh í gọi mình bằng thầy. Lúc đó ảnh là cán sự lớp nên phải đưa đón thầy, là mình.
Ra trường, ảnh đi dạy cấp 4, là đồng nghiệp của mình (xét về ngạch đi dạy).
Sau cấp 4 thì ảnh đi học chung, thành bạn học với mình.
Lâu lâu, mình với anh í đi uống bia, thành bạn nhậu.
Tháng sau ảnh về đôi lúc lại thành thầy giáo của mình. Vì ảnh học truyền thông Quốc tế, mình loanh quanh trong nước. Lúc đó mình sẽ đưa đón thầy mình là ảnh vì mình có phẩm chất làm cán sự lớp; vả lại không đưa đón sợ mẹ ảnh la.
Cũng vui vì hiếm gặp chơ bộ.

Nguyễn Quang Lập và "Đại Nam bịa, tạp nham biên"

Hồi trước còn blog 360, Nguyễn Quang Lập thông báo sẽ viết Đại Nam bịa ký tạp nham biên, mới nghe đã thấy hay rồi. Lập viết tài, thật như bịa, bịa như thật, đang đọc phải bật cười khùng khục, đọc xong chảy nước mắt sống. Tui hay làm nhân vật bất đắc dĩ trong bài viết của hắn, đôi lúc tức điên nhưng mà chẳng nói gì được. Ví dụ hắn nói, “nếu mình có đôi mắt đục đục, lành lạnh như thằng Thịnh thì có ba ngàn đứa con gái chết với mình, thằng Thịnh được cái nghiêm túc, chắc chưa đến vài trăm”. Đại để thế.
*
Nói chuyện sách mới nhớ hồi Lập viết Những mảnh đời đen trắng. Phòng tôi cạnh phòng Lập ở Huế nên viết xong chương nào Lập cũng cho tôi đọc. Lập viết bút bi trên giấy kẻ ngang. Lâu lâu không thấy đưa, lại sang hỏi, có đoạn nào mới không?
Khi mang in, người sắp chữ ở nhà in (hồi đó in ti-po) vừa sắp vừa cười khùng khục; công nhân nhà in thì lượm từng tay in thử giấu vào áo để về đọc và cho bạn bè đọc chơi. Sách nổi tiếng từ khi chưa phát hành. Lạ!
Sách in ra, mọi người tung hô Lập muôn năm, Lập thiên tài, Lập số 1, Lập là tất cả văn chương Việt Nam...Tôi chơi với Lập nên được vinh quang lây. Thấy mình cũng là số...2. Hi hi...
Bẳng đi ít lâu, tách tỉnh, cũng chính bọn từng tung hô Lập tổ chức hội thảo, đánh Những mảnh đời đen trắng te tua, không thấy trắng đâu chỉ có đen tuyền. Hồi đó tôi làm thư ký tòa soạn, lãnh đạo tỉnh cho gọi tôi, bảo Hội VHNT kiện, bắt tôi phải viết tường trình vì sao không tường thuật hội thảo. Tổng biên tập của tôi hồi đó là anh Đỗ Quý Doãn, nói một câu nhẹ bâng: Tôi không cho đăng chơ không phải hắn mô! Ha ha, thoát nạn!
*
Nhớ hôm TV tường thuật trực tiếp lễ trao giải Cánh Diều Vàng cho phim Đời Cát (Kich bản Nguyễn Quang Lập, Đạo diễn Thanh Vân), mấy cha ở tỉnh từng chủ trì hội thảo đánh Những mảnh đời đen trắng (hôm đó có họp hành chi đó) ngồi xem chung ở Hội VHNT reo lên: Lập mềng đó, Lập mềng đó; phim nớ hắn viết về quê mềng đó....Thằng tài, thằng tài, đi đâu cũng tài, cát cả đống mà nó viết có tí đã thành vàng, tài tài...
Tôi thủng thẳng: Cái thằng ni thâm thiệt, hắn nói xấu quê mềng (thực ra bối cảnh là Quảng Trị), nói xấu cán bộ như rứa là cùng, cán bộ tập kết, bỏ vợ già ở nhà, lấy thêm vợ trẻ, rồi về sống cùng lúc hai vợ, cả Mai Hoa lẫn Hồng Ánh, vi phạm luật hôn nhân...Bậy thiệt, bậy thiệt...
Mấy cha nghe nói trợn tròn mắt, lát sau như ngộ ra, à lên: Ừ, có chuyện đó à, bậy thiệt à nghe. Cái thằng này, chứng nào tật ấy...(Thực ra cả bọn đã xem phim mô mà biết).
Ha ha... Chết mi chưa Lập!
*
Và như thế, ta khuyên mi Lập, mi định đặt tựa sách Đại Nam bịa ký tạp nham biên, có chữ ký vô đó nó bắt lý liền, dù trước chữ ký là chữ bịa, thôi mi đặt quách: Đại Nam bịa, tạp nham biên cho rồi, khỏi mất công chúng nó hội thảo mời tao về dự, tường thuật chuyện đánh mi, mệt lắm.
Hắn đọc xong, còm cho tui, “Entry ông làm tôi nhớ đến biết bao các gương mặt thân thiện và không hiếm các gương mặt giả cầy. Tôi nghe ông, bỏ chữ kí, tôi đang đọc tài liệu, ít lâu nữa mới trình làng "Đại Nam bịa, tạp nham biên”
*
Mà tao nhắc chuyện ni cho mi nhớ để mi viết cho xong "Đại Nam bịa, tạp nham biên" chứ mi ngồi làm blog chừng mô tao vả mồ hôi chừng đó. Nói thiệt với mi, tao nhát lắm mi nờ.

Ta về với mạ ta thôi!

Mạ ơi, đường về quê hóa ra càng lâu càng xa quá, con đi mãi mà bây giờ cũng chỉ mới đến được Đà Nẵng thôi, biết khi nào con mới về đến nhà mình.

Mạ làm cho con một hũ lõi cây chuối sứ muối chua với nén, kho cho con một soong cá tràu theo kiểu Lệ Thủy, một tô canh cá khô nấu khế chua nêm ruốc, một dĩa đọt lang luộc chấm mắm quầy. Nhớ cho ớt nhiều nghe mạ.
Ta về với mạ ta thôi
Có chi mà phải rong chơi cho nhiều
Mạ ngồi bậu cửa mỗi chiều
Ngóng ta như thế bao nhiêu năm rồi
Sao ta lại thế ta ơi
Mãi mê muội giữa dòng đời nhiễu nhương
Thì ai cũng bảo quê hương
Thì ai cũng nhớ cũng thương cũng là...

Dặm đường thuở ấy đi qua
Bây giờ chỉ có mạ ta ngồi chờ.

Ta về theo tiếng ầu ơ
Ta về để khỏi bơ vơ giữa đời
Ta về với mạ ta thôi!
Nhưng giờ có về thì cũng đâu gặp mạ, mạ đã đi xa rồi. Con đúng là đứa con bất hiếu.

Chuyện kể trong ngày 8.3: Người câu cá

“Có ai câu được con cá xong thì banh miệng nó ra rồi nhét 

mồi vô không?” Câu hỏi này thiệt khó cho người trả lời...

Anh là người khiến ai mới gặp cũng mê tơi, không chỉ người khác phái mà cả người cùng phái. Điều đó xuất phát từ cách ứng xử tài tình của anh. Ví như có ai bước vào cơ quan anh đang làm việc, trời mưa anh ra tận nơi cất mũ, cởi áo mưa cho; thấy ai ăn mặc phong phanh, anh cởi luôn áo khoác, khoác cho, lại còn trách sao em mặc thế này, cảm chết...Cách ứng xử đó làm mhiều người, nhất là phái nữ xao xuyến khôn cùng, có chăng một vài chị em thấy thế là quá mức thân mật, đâm ngại nên e dè, nhưng đó chỉ là số ít.

Một vài lần, thấy anh sửa lại cái cổ áo cho chị em, nhất là khi cái cổ áo muốn rơi khỏi ngực bằng một cử chỉ rất tự tin, thiệt tình tôi phục lắm. Tôi mà động vô đó, e gay!

Phục nhất là cách anh nhớ các ngày kỷ niệm (cả chung và riêng). Hãy tưởng tượng xem, một hôm nào đó, bạn nhận được lẳng hoa do bưu điện đưa đến, trong đó có bưu thiếp chúc mừng em nhân kỷ niệm ngày đi làm việc đầu tiên. Đọc xong, ai chẳng “rụng rời rơi rốn”. Nhất là chị em ta!

*

Đều đặn mỗi năm hai lần, ngày 8.3 và 20.10, anh đều có một danh sách tặng hoa. Cái đặt chuyển qua bưu điện, cái thuế shop hoa tươi mang đến, cái tự anh cầm đi...Mỗi lần như thế, anh mang lại niềm vui cho ít nhất một tá người.

Một lần, anh phê bình người lãnh đạo cao nhất của công ty đã không quan tâm đến điều đó, rằng thật sai lầm, rằng tặng hoa nhân ngày của chị em cũng là một nhiệm vụ của người lãnh đạo...Phê bình đúng thế, đố lãnh đạo nào dám cãi, phải cám ơn anh nữa mới đúng.

Nhưng mà không phải người lãnh đạo nào cũng làm được, biết bao nhiêu người trong công ty làm sao nhớ cho nỗi. Với lại, phàm đã làm lãnh đạo thì phải công bằng, mà quan tâm hết mọi người thì không đủ sức mà nhớ, nhưng chỉ quan tâm những người mình nhớ thì không công bằng...Búi!

Nhưng nếu làm được tất nhiên là quá hay rồi. Cái này khuyên các vị lãnh đạo phấn đấu “tùy theo sức của mình” thôi.

*

Nhớ chuyện ngày 20.10 rồi, anh kêu một shop hoa tươi vào cơ quan rồi đưa ra một cô-lít-xông, một bên ghi danh sách, một bên ghi câu chúc mừng, 12 người được anh tặng hoa là12 câu chúc khác nhau. Thế mới cẩn thận, phục thiệt!

Câu thì anh viết: “Chúc em đẹp thì thừa, vì còn ai đẹp hơn em, nên chỉ chúc em hạnh phúc hơn nữa mà thôi!”. Câu khác thì thế này: “Cuộc đời này thật hiếm có một người vừa đẹp vừa giỏi như em!”. Câu nữa: “Em chỉ đẹp và giỏi chừng đó thôi nghen, thêm tí nữa làm người ta ghen tị!”...Nói thiệt, đàn ông mà đọc những lời chúc này thì chỉ có mà...ghen tị với anh mà thôi!

*

Cũng trong ngày 20.10 bận bịu tặng hoa trực tiếp và gián tiếp đó, tối về, vợ anh nhỏ nhẹ:

-Sao hồi yêu nhau anh thường tặng hoa cho em, không chỉ ngày lễ, ngày kỷ niệm mà cả ngày thường. Sao hôm nay 20.10, ngày của chúng em anh lại không tặng hoa cho em?

Anh trợn tròn mắt, thoạt đầu có vẻ ngạc nhiên, sau đó, vốn là người ứng xử cừ khôi, anh phát huy ngay năng lực của mình, nhưng lần này coi bộ hơi lạ:

-Này, tui hỏi cô nghe, có ai câu được con cá xong thì banh miệng nó ra rồi nhét mồi vô không?

Chị vợ quá đỗi bất ngờ, há hốc mồm kinh ngạc.

Nhưng đàn bà vốn không vừa, chị trấn tỉnh ngay, rồi cũng trợn mắt lên:

-Thì này, tui nói cho ông biết, tui ói mồi ra cho ông đây, ông lấy đi câu con cá nào thì đi!

Không biết mặt anh lúc đó thế nào vì chuyện này do mọi người kể lại, cũng không biết chuyện đúng sai đến đâu nhưng nghe nó quen quen y như một chuyện vui nào đó mà tôi đã đọc.

*

Phải đến ngày 20.11, ngày nhà giáo VN, gặp chị đang cầm bó hoa tươi trên tay, tôi khen:

-Đẹp quá, anh biết chọn hoa tặng vợ đẹp thiệt đó!

Chị nhìn tôi như thể tôi ở trên trời rơi xuống, tôi hỏi lại:

-Trên mặt em có chi à?

Chị lắc đầu:

-Không, nhưng trên mồm chú thì có.

-Có chi chị? Tôi hỏi lại.

-Chú nói ra cái điều không có, không ai câu cá được rồi lại banh mồm nó ra để nhét mồi vào cả!

Nhớ lại câu chuyện mọi người kể, tôi thấy sường sượng cái mặt, liền khỏa lấp:

-Hì hì, chị nói thế, con cá nhà em em câu được rồi nhưng thỉnh thoảng lại phải châm mồi vô mà đôi lúc nó còn chê đó chị.

Chị bỗng trở nên ngoa ngoắt:

-Cá nhà chú còn non, chú không châm mồi thằng đi câu khác nó châm, cá nhà này già rồi, cái lưỡi câu mắc ở mép lâu ngày rỉ rét, có muốn nuốt mồi cũng chẳng được đâu chú, nên người ta lo đi câu con khác tơ hơn rồi!

Nói xong chị ngoảy đi, bỏ tôi đứng một mình há hốc mồm như thể chính mình bị mắc lưỡi câu đau điếng.