BÁNH CANH

 Bánh canh là món ăn quen thuộc và yêu thích của người dân vùng Bình- Trị- Thiên.

Đó là món khá dễ nấu. Hồi còn nhỏ, chỉ cần con cá lóc, hoặc vài con đam (cua đồng) hoặc ít tép, vắt cục bột (gạo, mì, sắn gì cũng được) cán ra rồi thái sợi, nấu các thứ sôi lên rồi thả vào, cho ít ớt, ít rau thơm vào là xong.

Ở quê không nêm mì chính mà nêm ruốc. Cho một thìa ruốc vào bát nước lã, đánh lên, cho vào trước khi đun vì cho vào khi nước sôi nó sẽ có mùi ruốc.

Sợi bánh canh to cỡ chiếc đũa, vì khi thái xong có lăn qua bột cho khỏi dính nên tô bánh canh nước sền sệt.

Mình thích nhất bánh canh sườn lẫn tôm. Sườn chặt nhỏ thôi.

Ba Đồn được cho là nơi nấu bánh canh ngon. Không biết trước đây sao chứ mấy lần ra ăn, tôi tuyệt đối không thích.

Bánh canh Ba Đồn nước trong veo, sợi bánh cán bằng máy nhỏ như sợi bún, các thứ trong tô rời rạc, không hoà quyện. Chỉ ram để ăn cùng thì ngon.

Nếu đã từng ngon sao làm cho nó dở đi?

Bánh canh Huế và vài nơi ở Quảng Trị (gọi là cháo vạc giường) có vẻ giữ được cách truyền thống nhất.

Nhưng bánh canh thiên về món ăn ký ức nên ngon dở còn tuỳ mỗi người.

Mình thì thậm ghét sợi thái bằng máy. Thậm ghét.

KHOE ĐỒ ĂN CẮP

Mọi người hay đề cập đến vấn đề đạo đức xuống cấp và chỉ ra rất nhiều nguyên nhân, đều rất đúng.

Riêng tôi có cảm nhận cá nhân, có một nguyên nhân rất quan trọng, đó là sự tác động của cán bộ.

Cán bộ, dù cấp nào cũng là “tấm gương”. Cấp càng cao thì “tấm gương” càng lớn và càng trong.

Mấy năm qua, số cán bộ cao cấp bị bắt ngày càng nhiều, vi phạm của họ đều liên quan đến đạo đức. Điều đó khiến không ít người có hội chứng mất lòng tin vào cán bộ.

Cá nhân tôi, dù không hề có bằng chứng, nhưng mỗi lần nghe cán bộ thuyết giảng tôi đều rất khó tin, khó tin vì không biết ngày ngào thì sai phạm của họ được công khai.

Tôi đã từng nghe, đã từng trích dẫn rất nhiều “lời hay ý đẹp” từ phát biểu của các vị đó, và cuối cũng, đã thất vọng về nhiều trường hợp. Thật sự họ nói mà không biết ngượng mồm.

Lại nói về “tấm gương”.

“Tấm gương” của ông Nguyễn Bắc Son nhận tiền triệu đô từ một phi vụ và vào tù mới đó thôi nhưng có vẻ không làm cho các ông chủ tịch, bộ trưởng…sau đó soi được gì cả. Nói dân giã hơn là không làm họ giật mình.

Con người VN rất giỏi, bất kỳ việc gì, kể cả trong đại dịch, họ vẫn nhìn ra cơ hội kiếm tiền. Vẫn biết, đồng tiền có sức mạnh nhưng không ngờ nó còn mạnh hơn liêm sỉ.

Thật sự, tôi không biết bọn trẻ nghĩ gì khi hàng ngày hay tin có nhiều ông bà lớn sai phạm vì tiền.

Điều cơ bản nhất là họ không hề biết giữ kẽ, Vẫn ở nhà trăm tỷ, sắm xe siêu sang…một cách ngang nhiên trước bàn dân thiên hạ. Có vẻ họ coi đó là “đặc ân” mà họ đương nhiên được hưởng.

Khi con người selfie ngay cả cái có được bằng ăn cắp để khoe khoang thì thực sự cạn lời rồi.

THẢN NHIÊN MÀ SỐNG!

Đợt dịch bệnh đầu tiên, mình cùng nhóm anh em Trương Phong ra Làng Vân ở. Lúc trên tàu, lúc lên bờ, tự thả lưới đánh cá, lên rừng hái quả…Tự do tự tại.

 

Mới nghĩ, thực ra cuộc sống rất đơn giản, sắm một bộ đồ, chất vào ba lô, đến đâu có view đẹp thì căng lều lên ở. Ba lô có tay lưới, dây câu, cái ná (súng cao su), con dao… là có thể sống khỏe.

Nhà cao cửa rộng xe nhiều như “Ông Hạ Long” quá khổ.

 

Ví dụ cái chỗ trong ảnh: Mình dọn sạch, căng cái lều, trải tấm bạt làm bàn trà, chả phải thú vị sao?

*

Trong cuộc sống, cũng đừng phức tạp hóa nó lên vì tất cả đều chả có gì phức tạp.

Ngày trước mình không uống rượu bia được nên anh Đỗ Quý Doãn vẫn gọi mình là “thợ lặn”. Không uống được thì lặn, không chào, chào sẽ bị bắt ngồi lại.

 

Sau này thấy thế cũng không xong bèn tìm cách khác: Dọa cho thiên hạ sợ.

Trên fb, mình hay dọa mỗi ngày “súc miệng” 13 chai bia, khiến ai nấy đều gọi là “Thần men đại hiệp”. Thực ra thì, mình làm việc nhiều, nguyên tắc không uống ban ngày, chỉ sau 18h, một tuần cũng một, hai lần.

Vào bàn thì nói, sắp ra cho tao 13 lon, tao chừng đó thôi, xong về.

Phủ đầu ngay làm bọn nó sợ mất dép.

Uống bia xong gom chai, lon lại trước mặt, chụp cái ảnh đưa lên fb dọa chơi!

 

Hôm nọ ngồi với vợ chồng đứa em. Nó kêu uống với anh chán, ngồi cả buổi không nói. Đúng thế đấy. Nhưng đến lúc, thấy tụi nó sắp đến ngưỡng thì cởi áo khoác ngoài, đứng lên ghế, quay một vòng, nói lớn: “Cuộc chơi bắt đầu!

Xanh mặt hết. Đứa nào cũng can: Thôi anh, thôi anh! (Thật đúng ý mình :P )

 

Hôm ở Làng Vân, có mấy anh ở TP HCM ra nổ nổ. Mình lấy cái chai nhựa 5 lít, cắt làm cái ly, bỏ đá, rót đầy bia, bảo ai chơi chơi với tui. Tụi nó tắt tiếng hết. :P

Có điều, đã không đi uống bia thì thôi, đi thì phải về sau cùng. Bọn nó nghe dọa sợ mà về chứ mình không dọa chắc gì uống song phẳng với nó được? :P

*

Mình có tiền không? Có nhưng không nhiều. Nhưng chắc chắn ít người nghĩ mình không nhiều tiền. Vì sao? Vì không nên tỏ ra thiếu tiền!

Mình kêu than không có có ai cho mình đâu, thậm chí bụng chúng nó còn khinh mình.

Mặt cứ thản nhiên đi, nói cho rổn rảng: Để tao! Tụi bây không có mà bày đặt đòi trả!

Mình trả thật. Cũng chả làm mình nghèo đi mà được cái vui. Cũng là dọa cho nó sợ để bỏ thói mở ví run run, tính tiền thì ngoảnh mặt xỉa răng…:P

*

Nói thế hóa ra mình “nổ” à? Không nổ. Nói cũng dựa trên nội lực. Quảng Bình quê tôi có câu: “Lải rãi trời đãi cho, co ro trời cho một đạp”. Trong ví có trăm ngàn cũng như 10 triệu, mặt không biến sắc. Không có rồi lại có, mấy hồi. :P

 

Thế cho khỏe.

HAI NGƯỜI TÔI GẶP

Những ngày làm thiện nguyện, giúp đỡ bà con về quê tránh dịch, tôi gặp được hai người.

MỘT CHÀNG TRAI.

Đó là Trần Hoàng Vương, nick Vương Trần, được nhiều người biết đến trên mạng thông qua làm thiện nguyện. Tôi biết Vương cũng thế.

Sau đó tôi chơi với nó, cũng hay nhắc về nó, dường như nó cũng thế, nên hai anh em đi đâu cũng đi với nhau. Tôi biết Vương sau rất nhiều người, đặc biệt là bạn bè “tầng tầng lớp lớp” của nó, nên không thể nói là người thân nhất. Nhưng không ngày nào không liên lạc với nhau.

Tôi quý Vương ở “khí chất đàn ông”. Đối với nó, hầu như không có việc gì là khó. “Bỏ tay mặt, bắt tay trái”, nó làm bao việc, đến tôi ham việc cũng hoa cả mắt. Nhưng đó chỉ là một nét khí chất. Nét chính có thể tóm gọn trong một câu dễ hiểu: “Ngay cả khi trong thẻ không có tiền, bạn hỏi mượn nó cũng đi mượn người khác cho bạn mượn”.

Hồi làm thiện nguyện, tôi có bao nhiêu chuyển dần cho nó, đến lúc cuối, người ta ngưng hết rồi nó vẫn làm. Có lần nó điện: “Anh còn tiền cho em 15 triệu”. Hỏi chi? Bảo thuê xe cho mấy người về chứ họ tã hết rồi.

Lúc đó tôi chụp ảnh màn hình gửi nó, nhắn một cách bực bội: “Tao còn 3.456.000 đây, mi lấy 3 triệu đi để tao nhịn!”

Vậy rồi nó cũng xử lý đâu vào đó.

Một lần khác sau khi nghe đt xong nó quay sang: “Em biết anh mới có tiền, bắn sang cho em ít”. Hỏi nhiêu? “XYZ…thằng bạn mới hỏi mượn”. Tôi vừa chuyển tiền vừa cằn nhằn: “Mày mà con gái năm có bầu 12 lần”.

Nó không nhiều tiền bằng một số người chơi với nó, nhưng tôi thấy, nó mới là đứa nhiều tiền nhất. Làm nhiều, làm đến nơi đến chốn và sống rổn rảng. “Ai gọi đó, có Vương đây!”.

Nhiều lúc cũng khuyên nó thu gọn lại để còn chơi, nó cười khì khì. Sang lại cái nhà hàng thấy đã nhẹ nhàng, đang mừng thì nó lai lập tức chuyển sang NIÊU ĐỎ Restaurant (7- Phan Bội Châu) trong lúc ngày nào cũng “chốt, chốt”, ấy là chưa nói chuyện các lĩnh vực dịch vụ khác và thang máy.

Tôi có cảm giác nó là một người đàn ông quật cường, đón nhận tất cả những gì số phận ban tặng và giữ vững đức tin của mình. Ở nó toát ra một năng lượng sáng chói.

Mọi người nhìn nó thế nào không biết, tôi thấy nó thế.

Đôi khi tôi mắng: “Mày không có người vợ như con em Kiều Oanh của tao, mày chả làm cứt gì được, đừng ồn! Thực ta đời nó cũng may!

*

MỘT CÔ GÁI

Cũng quen trên mạng vì công việc thiện nguyện, sau đó cùng bạn cô ấy kết hợp làm thêm một vài việc thiện nguyện khác, nhờ thế mới gặp ngoài đời.

Cô ấy không rổn rảng như ku Vương nhưng nói một là một, hai là hai, bằng một ngữ điệu truyền cảm nhưng chắc chắn.

Cô ấy có công việc tốt, thu nhập tốt, lại còn sang trọng. nhưng rồi xin nghỉ lúc chưa tới bốn mươi.

Quen rồi mới nghe cô ấy kể chuyện gói ghém lại cuộc sống, tính toán cho con cái học hành tốt và bản thân có cuộc sống chất lượng nhất có thể.

Cô ấy không nhiều tiền nếu không nói là ít tiền (vì có lần nghe lỏm được cô ấy nói với bạn thân), nhưng có một cuộc sống cực kỳ tự do, đi rất nhiều nơi, chiêm ngưỡng nhiều điều thú vị…

Cô ấy làm tôi ngộ ra một điều: Không cần nhiều tiền mà cần biết tính toán, “gói ghém” lại để làm cái mình thích, phục vụ nhu cầu của mình chứ không làm cái mọi người đua.

Với tôi, cô ấy là người giàu có nhất.

*

Hai người tôi gặp ở trên về khía cạnh nào đó là thầy tôi, vì học được ở họ rất nhiều.

BÁU VẬT CỦA CUỘC ĐỜI

Khi còn nhỏ và còn trẻ, mẹ là người chăm sóc ta, hiểu ta nhất. Chỉ cần sờ tay vào trán, mẹ cũng biết cơ thể ta như thế nào.

Nhưng khi có gia đình, đặc biệt là khi về già, vợ mới là người hiểu ta, chăm sóc ta nhiều nhất. Chỉ cần nghe tiếng thở, vợ ta cũng biết ta thế nào.

Tuổi già, vợ thường chăm sóc chồng nhiều hơn là chồng chăm sóc vợ.

Người ta thường bảo, phụ nữ có đức hy sinh, nhưng người ta cũng từng nói, phụ nữ không cần phải hy sinh, cuộc sống bây giờ là bình đẳng. Tôi thì vẫn tin phụ nữ, ngay từ sâu thẳm, đã có đức hy sinh. Đó là bản năng để bảo vệ tổ ấm của mình, họ có thiên chức hy sinh để che chở. Nếu không, cái tổ ấy luôn luôn có nguy cơ bị chia rẽ. Họ là thiên sứ của mỗi gia đình.

Trong cuộc sống, đôi khi người đàn ông quên đi điều đó, hoặc coi điều đó như chuyện mặc nhiên. Đó là sai lầm của đại đa số giống đực.

Mẹ ta nuôi ta cho đến khi đủ lông đủ cánh bước ra cuộc đời.

Mẹ vợ ta nuôi vợ ta cho đến khi đủ lông đủ cánh rồi về ở với ta.

Hơn 7 tỷ người trên thế giới, sao lại là cô ấy?

Vì cô ấy chính là thiên sứ được cử đến để biến ta từ kẻ lêu bêu thành người đàn ông có trách nhiệm.

Cô ấy bình thường yếu đuối, nép mình bên ta tìm sự che chở. Nhưng khi khó khăn nhất, cô ấy chính là người che chở ta. Trên thế gian này, có hai người phụ nữ vị tha nhất trước lỗi lầm của ta: Mẹ và vợ.

Trời lạnh, ta cởi áo khoác khoác cho người phụ nữ được khen là ga lăng, trời lạnh và nắng, người phụ nữ cởi khăn choàng che cho ta, ta coi đó là chuyện đương nhiên.

Ta, những người đàn ông vô tâm đến mức tàn nhẫn, sự tàn nhẫn thản nhiên.

Tôi cam đoan, không có người phụ nữ biết hy sinh thì không bao giờ có một gia đình hạnh phúc.

*

Suốt những năm tháng khó khăn nhất trước khi đi xa, P. nhà tôi luôn luôn mỉm cười, nụ cười rạng rỡ như ngày đầu mới gặp nhưng đằm thắm hơn nhiều. Không phải tôi mà chính nhà tôi đang che chở cho tôi.

Phụ nữ luôn biết mỉm cười cũng là một sự hy sinh.

Giờ thì không có ai che chở cho mình nữa, tôi thấy dường như đất dưới chân sụt lún, may thay vẫn còn ký ức níu giữ. Ký ức đó là báu vật cô ấy để lại cho ba con tôi.

Những ai còn bên nhau, hãy trân trọng từng giây phút, vì mỗi giây phút đó, sau này sẽ trở thành ký ức, để già đi ta vẫn sống với ký ức tươi trẻ, rồi đến một ngày nào đó, ta để lại cho con cháu của mình.

"Em xem, ông bà anh sống thế này này!"

"Anh, ông bà em sống thế này nè!"

Thật sự không gì có thể sánh bằng.

KÝ ỨC DÙNG DẰNG

Tôi và P lang thang quanh thành phố, trên những con đường ký ức, nơi mà ngày xưa, khi còn là sinh viên, hai đứa đi lại đến quen cả từng gốc cây, ngọn cỏ.

Trời Huế tháng tư lại như thể mùa Đông, mưa phùn, lạnh và buồn.

Lúc đang trên đường Lê Lợi, P ngồi sau, xuýt xoa, trời Huế chi lạ anh hè, nhưng mà cây của Huế rất đẹp, anh coi, cây bàng thì đỏ lá, bắt đầu rụng, cây long não lá xanh ngắt, cây phong thì non mơn mởn, cây phượng lại đang ra hoa vàng rực…Cây ở Huế cũng khác cây các nơi khác, cành thế rất đẹp…Chắc khi trồng, người ta cũng tính toán trồng nhiều loại cây xen kẽ để được thế này.

Bình thường tôi không để ý chuyện này, nghe nói mới nhìn lại, thấy P nhà tôi quan sát tinh tế. Tôi bình luận theo, anh không biết họ có cố ý không nhưng đúng là đẹp lắm. Người ta thích con đường long não nhưng anh thấy con đường đó chỉ tuyền một màu xanh quanh năm, rất đơn điệu. Con đường này sinh động hơn nhiều.

P gật đầu, đoạn bảo, đố anh vì sao cây Huế cành thế lại đẹp hơn nơi khác?

Tôi nói, chắc vì thời tiết Huế khắc nghiệt quá, mỗi loài cây phải tự thích nghi mà tồn tại, nó không thể vươn lên một cách suôn sẻ như cây ở phía Nam thời tiết thuận hoà, lại không như cây của vùng Bắc miền Trung thường gãy ngang vì bão gió. Thời tiết Huế đủ làm cho cái cây dùng dằng nên hấp dẫn…

Nếu có đường cao tốc Bắc Nam, từ Đà Nẵng ra Huế chừng 30 phút, lúc đó thỉnh thoảng ta ra Huế ngắm cây và…buồn cho vui. Có lẽ ta phải sắm chiếc xe đạp để sẵn đây, chiếc xe này không tương thích với Huế.

Nếu người Huế đi xe đạp, thành phố này sẽ chậm hơn, buồn hơn và...vui lắm.

P nhà tôi gật gù, thỉnh thoảng chậm lại để buồn cũng... vui.

Vì thế nên ủng hộ thủ tướng làm tàu cao tốc để tối mình ra Huế đạp xe đi chơi, sáng vô Đà Nẵng đi làm. Làm kiếm được tiền rồi lại ra Huế để buồn cho vui!

(Đoạn này tôi viết trong một stt từ 5 năm trước).

*

Thực ra, đối với bọn tôi, Huế hấp dẫn nhất ở...ký ức.

Ở đó, tôi đã từng cắp sách đi sau P và giữ một khoảng cách nhất định khi trong lòng đã rất thích cô ấy.

Sau yêu nhau lại cùng bước trên 64 bậc cầu thang lên giảng đường mỗi tối (Hồi đó ở tập thể trong cư xá 27 Nguyễn Huệ và tối lên giảng đường học bài).

Ở đó, mỗi tối chúng tôi ra dãy ghế đá trước dãy nhà E để đàn hát chỉ để "thả thính" với dãy nữ phía trước.

Ở đó tôi đã làm rất nhiều thơ. Xong cuộn lại, dùng dây cao su bắn nó vào giường ngủ của P khi phòng cô mở cửa.

Ở đó mỗi tối sau bữa cơm bếp tập thể đói meo hai đứa cùng đi dạo.

Dưới gốc phong là chiếc ghế đá mà chúng tôi đã "thuê bao". Chiếc ghế đá vẫn còn ở vị trí cũ nhưng đã được làm mới. Tất nhiên.

Các bạn học nhiều khóa, nhiều khoa, do hồi đó ít sinh viên và ở cùng cư xá nên giờ vẫn nhớ hình ảnh đó của chúng tôi: Một cô gái xinh tươi và một anh chàng có gương mặt ít biểu cảm.

Giờ thì, mỗi lần ra trường thỉnh giảng, sinh viên lại bắt gặp hình ảnh một thầy giáo già, mỗi chiều lại đi theo lộ trình đó, ngồi trên chiếc ghế đá đó, thẩn thờ.

Tôi gọi đó là ký ức dùng dằng. Dùng dằng như người đang yêu.

Mãi mãi đang yêu.

***

(P nhà tôi tóc dài ngang lưng. Trong ảnh là lần về thăm trường khi tóc P mới mọc lại sau nhiều lần điều trị).

NGÔI NHÀ ẤM ÁP

 Cho đến nay mình đã làm vài cái nhà, nhà phố có, nhà vườn có, to có, nhỏ có...Ý là trải nghiệm cả rồi.

Đêm qua nằm nghĩ, hóa ra cũng không cần phải biệt phủ hay biệt thự gì, khi con cái lớn rồi thì hai vợ chồng chỉ cần cái nhà như cái bungalow này, chỉ 24 mét vuông nhưng có đủ những thứ thiết yếu.

Có vợ, có chồng lẩn thẩn cùng nhau, vậy là đủ.

Đối với mình giờ thì nó lại quá rộng.